DESTPK | DAXUYANI| DOSYA| FORUM| ANONS|PRENSIP | E MAIL | ARŞV | WEBMAIL

Pwendiya Zanngeh Zanist



Kurdinfo:14:36 - 23/1/2013

Li chek ku deolojiya ferm, li ser jiyana raman, li ser jiyana zanist zordariyeke giran bike, di mijara azadiya fadey de beleqebna zanngeh behtkar baldar e.


 

Zanist bes, li derdora azadiya raman pk t. Zanist, matodeke raman ye ku di di derdora zanist de b hilbirn.  Tekane hza ku di derdora zanist pk bne j, azadiya fadey ye. Her sstemeke siyas, rejmeke syas ku t de azadiya fadey di tengasiy de be, li wir ne pkhatina zanist, ne j hilberna zanist mimkin e. Ev, bi taybet, bo zanistn wek Drok, Sosyoloj, Antropoloj, Zanistn Siyaset, Ekonom merceke bingehn e. Ji bo displnn normatf wek hiqq, ji bo zanistn mirov j rew ev e. 

Li her aliyn dinyay, li hem dewletan zanngeh hene. L hebna zanngehan, nay w watey ku li wan deran bi awak tekz tgihtina zanist,  metoda zanist di jiyan de pk t.

Ger di sstema syasya civata dewletek de, di rejma syasya dewletek de azadiya fadey tunebe, azadiya fadey bisaznebbe; ger ji aliy anda siyas ve, ji aliy destr qannan ve azadiya fadey tte snorkirin, li w civat, li w dewlet na bte gotin ku zanist geedankiriye tgihtineke zanist heye.

“Bo jiyan xwarin pwist e, av vexwarin pwist e.”  ert xwezay jiyan ev e. L em pdiv bi dubarekirina v nabnin. Wek xwezay em ji qeblek wiha pitrast in. Ji bo jiyan xwarin, av i be, ji bo zanist j azadiya fadey, rexneya azad ew e. L pwistiya me her dem bi behsa v, kirpandina v dert hol.

Her dem kirpandina pwistiya ert azadiya fadey bo tgihtina zanist, bo zanngeh bi saziya deolojiya ferm re pwenddar e. deolojiya ferm, di jiyana ramana tirk de, di jiyana zanist-hunera tirk de saziyeke pir bi tesr e. Zanna deolojiya ferm, zanist j, huner j, zanngeh j bi r ve dibe. Zannn deolojiya ferm, wek zanist, hiqq tn qeblkirin.  deolojiya ferm, di jiyana siyas ya tirk de, di jiyana zanist a tirk de saziyeke pir bi tesr e. deolojiya ferm, saziyeke pir girng a sstema siyas ya tirk, a rejma siyas ya tirk e. Div bte kirpandin ku deolojiya ferm ne deolojiyeke ji rz ye, ew deoloj ye ku bi mueydeyn dar sezay tte parastin. 

Li zanngeh armanca bingehn a xweseriya abor, xweseriya dar parastin geedana xweseriya akademk, azadiya akademk e. L ger di sstema siyas ya w welat de, di rejima siyasiya w welat de, azadiya fadey bisaz nebbe, ger azadiya fadey hatibe snorkirin; tu wateyeke xweseriya akademk, azadiya akademk nn e. Ger azadiya fadey tune be, azadiya akademk j tune ye. Armanca xweseriya akademk ew e ku zanngeh li gor plann xwe stratejk  dikaribe ji yn din cuda be, dikaribe programn xwe perwerdehiy, poltkayn xwe lkoln analz tesbt bike. Ger azadiya fadey saz nebbe, ger deolojiya ferm diyarkar jiyana raman zanist be, zanngeh nikarin ev plann xwe pk bnin.

Helbet, azadiya fadey bes bo zanngeh, bo mamosteyn zanngeh pk nay. Helbet azadiya fadey, bo hem civat ye div di destrnamey de bi awak b“l”, b“feqet” cih bigire.

L, li Tirkiyey, metirsiyeke zanngeh wek azadiya fadey tune ye. Herhal zanngeh, azadiya fadey wek mesaya saziyn maf mirovan, parzvann maf mirovan, akademiya maf mirovan dihesibne. Li chek ku deolojiya ferm, li ser jiyana raman, li ser jiyana zanist zordariyeke giran bike, di mijara azadiya fadey de beleqebna zanngeh behtkar baldar e. Halbk, li cih ku azadiya fadey t snorkirin xweseriya  akademk filan pk nay. Helbet d saziyn maf mirovan, parzvann maf mirovan, akademiya maf mirovan azadiya fadey li her cih, her dem biparzin.  L, drbna zanngeh ji v mijar her dem d bibe mijara rexney.

Di nava saziyn ku deolojiya ferm diparzin, li hember azadiya fadey derdikevin de s saz di ser de cih digrin. Zanngeh, dadgeha bilind apemen. apemeniya tirk…  Li Tirkiyey, ev her s saz j bi awak bi dewlet ve girday ne. Ez ne di w qen’et de me ku apemeniya kurd j gihtiye himendiya deolojiya ferm azadiya fadey.

Helbet li zanngeh mamosteyn ku gihtine himendiya erka azadiya fadey deolojiya ferm hene. L div ev wek kes bn nirxandin. Wek saz zanngeh, YOK ew saz ne ku li hember azadiya fadey dertn, ew saz ne ku pitevaniya deolojiya ferm dikin.

Di dema te’ynkirina rektoran de, di belavok, birourn ku berendamn rektoriy diwenin de, bi zelal dtina v bmetirsiy mimkin e. Di dema ev hilbijartin, te’ynkirinan de, di belovok, birourn ku tn amadekirin de, pniyarn wek  “ji bo ku di nava hem civat de azadiya fadey bgeedankirin ez d tbikoim” cih nagirin. Di belavok birouran de, bes bakirinn di mijarn teknk de tn pniyazkirin. 

Rektor, d awa rektor b hilbijartin mijarn teknk ne. Eger di sstemeke siyas de, azadiya fadey sazbbe, hilbijartina rektor mijarek girng nn e. Li cih ku azadiya fadey, rexneya azad saz bbe; li cih ku hawirdorek zanist pk hatibe, dixwaz rektor mamosteyn zanngeh hilbijre, dixwaz heyeta mitewel te’yn bike,dixwaz mebs te’yn bike, dixwaz serokkomar/serokwezr te’yn bike ne girng e. L, di w sstema syas de, rejma syas de, ger azadiya fadey bisnor be, ger deolojiya ferm jiyana raman, zanist, huner bi r ve bibe; li w der rektor mamosteyn zanngeh bi xwe hilbijrin  YOK, serokkomar hwd. di navber da tunebin dsa j zanngeh ne zanngeh e. Bguman ev di derbar hilbijartina dekanan de j d b gotin. 

Azadiya Akademk,  ‘Tawann Raman’ Naparze

ax Ciwann Bajar zmir y Partiya Dad Pketin (AKP),  roja 18 iriya Pan  2006an, li zmir, bi mijara “Tesra Civak ya Pwendiyn YE-Tirkiyey” konferansek li dar xist.  Di v konferans de, profesor zanistn syaset Atilla Yayla axiv. Prof. Dr.  Atilla Yayla,  mamosteyek ye ku di Civata Ramann Lberal de cih digre. Di dawiya v konferans de, bi hinceta,  “Li me’newiyata Atatirk heqaret hatiye kirin” di derbar mamoste  Atilla de  xbar t kirin. Di xbar de t gotin ku di dema konferans de bi end caran bo Atatirk “ev mirov” hatiye gotin.  Bi rojan apemeniya  Egey, pa j bi gelemper apemeniy v mijar bikar an. Li ser v mijar, zanngeha Gaziy di derheq Atilla Yaylay de lpirsn da destpkirin, ketina w ya dersan qedexe kir. Li zmir, di Dadgeha Seza ya ‘Esliyey de,  li gor qanna di derbar tewann li hember Atatirk ya hejmara  5816an, doz hat vekirin. Di dawiya v doz de,   Atilla Yayla sal s meh seza xwar.

Aha xweseriya akademk, dema profesorek di derbar hin mijaran de ramann xwe vebje w naparze. Helbet azadiya fadey merc bingehn e. Ger azadiya fadey nebe, xweseriya akademk bikr tu tit nay. Tesra reweke wiha li ser zanngeh, li ser apemeniy i ye?  Ger daxuyaniya raman di hin mijaran de, bi mueydeyn dar sezay bn pwazkirin, ev pvajo,  d tesreke wek i li zanngeh apameniy bike? Ev, d ber her tit otosansur sazbike.  Otosansur j, di jiyana raman de, di jiyana zanist huner de bberhemiy tne. Di reweke wiha de mej p dibin.  Saziyn wek sansur, otosansur,  ew saz ne ku li hev tesr dikin div bi hev re bn nirxandin. Dikare b gotin ku otosansur,  di jiyana raman de texrbatn pir girantir pk tne.

Kovarn Bihakim, Hakim, jr…

Li cihek ku deolojiya ferm, zanist, huner, zanngeh bi r ve bibe, kovarn bihakim, hakim jr dikarin i bikin?  Li derdoreke wiha erka hakiman bi qalteya zanist re ne ‘eleqedar e. Di v hawirdor de, hakim ten karek dikin,  ew j kontrola dtinn di nivsan de li gor deolojiya ferm ye. Ev ne ji bo metirsiyeke zanist ye, wezfek pols ye. Tirsa hin rvebern ku bi lhah dibjin “hakim”, “hakim” ev e.   Dibe ku di civatn demokratk de erkeke lkolna qalteya zanist ya hakiman hebe, l di civatn ku  deolojiya ferm, jiyana raman diyardikin, bi r ve dibin de, bes erka wan erkeke pols ye.

Dema ku mijar hakim jr bin, nivsa Mesut Yegen a 13 Sibata 2011an ku di Radikal de,  bi nav “Mirov awa Dibe Profesor?” weiya, nivseke balk e.  Prof. Dr. Mesut Yegen, ev nivsa xwe di 21 Sibata 2011 27 Sibata 2011an de, di rojnameya Taraf de domandiye.  Di v arovey de nivsa Prof. Dr. Feride Acar, di 20 Sibata 2011an de, di Radikal de bi nav “Mirov awa Nabe Profesor?” weiya. Div ev j b lkolnkirin. awa dibin profesor, awa nabin profesor j bi mijara xebatn Mesut Yegen bi civata kurdan re pwenddar diyar dikin. 

Saziya Xwendina Bilind(YOK), Pnumayek Qanna Xwendina Bilind n amade kiriye. Dixwaze Qanna YOK ya bi hejmara  2547an a di 1981an de derketiye biguherne. Di Kanna Pn a 2012an de, mamosteyn zanngeh, mensbn apemeniy, ramann xwe di derbar pnumaya n de diyar dikin.  Di nivsn ku di apemeniy de cih girtin de, di mijarn wek rektor, dekan, be, pwendiyn vana bi hev re,  budey de raman, pniyaz tn derbirn. Bi tev ku tgihn wek xweseriya akademk, azadiya akademk pir tn ziman j, qet li ser azadiya fadey ranawestin, kmasiya v hsnekirin mijareke balk e. L, by azadiya fadey, ku di sstema syas de, di rejma syas de azadiya fadey saznebe, d zanngeh nebe zanngeheke rasteqn. Ev pir zelal e.

Wergera ji tirk ji aliy Ahmed KAN ve hatiye kirin.

amed_kani@hotmail.com

 

 




 0     MESAJLARINIZ ( Mesajn we)


 


 NEYN DAW

Gazeteler calan´n tm Trkiye´ye yapt ary menetlerine tad
08:53   22/3/2013
 Diyarbakr´daki Nevruz kutlamalarnda Abdullah calan´n "Artk silahlar sussun, fikirler ve siyasetler konusun" ars gazetelerde geni yer buldu
Newroz Proz be!
21:04   21/3/2013
 Siverek Newroz Nostaljisi
calan: "Bizi blmek ve attrmak isteyenlere kar btnleeceiz"
20:27   21/3/2013
 PKK lideri calan’n BDP tarafndan 21.03.2013 te Diayrbekir’de dzenlenen Newroz mitinginde okunan mesajnn tam metni
Li Navenda Kurd ya Siwreg prozbahya 8 Adar...
17:01   10/3/2013
 8 Adar roja jinn kedkar jinn kurd
Sene 1921: Kogiri isyan, Alier ve Zarife
11:49   10/3/2013
 Hareketin fikri nderi ise KTC yesi olan Baytar Nuri Dersimi’ydi.
Mir Bedirxan zerine Dnceler
11:46   10/3/2013
 1839 da, Nizipde meydana gelen, brahim Paa-Osmanl-Sava ok nemli bir dnm noktas olmutur.
´Petrol Krtlere bamszlk getirecek´
17:31   8/3/2013
 ngiliz Independent Gazetesi, petroln Irakl Krtlere bamszlk vereceini savundu
DTK dan DDKD ye Ziyaret
16:25   7/3/2013
 DTK Ebakanlar Aysel Tuluk ve Ahmet Trk, DTK Daimi Meclis yesi Seydi Frat, Amedde bulunan DDKD, KADEP, SP, Azadi nisiyatifi ve HAK-PARa srece ilikin bilgi alveriinde bulunmak ve srece katklarn istemek amacyla ziyaret gerekletirdi.
aycidan al haberi
14:36   7/3/2013
 ay ocan ona braktmda elinde kaln bi dosya vard, okuyup glyordu.
”Kosova iin ileyen mekanizmalar, ne Filistinliler ne Krtler iin iliyor”
14:34   6/3/2013
 Ortadou´da iler hak ve sorumluluklar zerinden deil, hibe ve sadakat zerinden yryor
´Krdistan bugn Trk milliyetiliinin igali altndadr´
20:54   4/3/2013
 Krt sorunu, Krdistan’nn Kemalizm tarafndan smrgeletirilmesi sorunudur