DESTPÊK | DAXUYANI| DOSYA| FORUM| ANONS|PRENSIP | E MAIL | ARŞÎV | WEBMAIL

Dil Aileleri ve Kürtçe



Kurdinfo:00:12 - 22/7/2012

Elaleme büyük hedefleri olduğunu deklere eden bir devletin, böyle küçücük sorunlarını bile çözmekte basiretsiz kalması izahı imkansız bir mizah adeta.


Aşağıda size dillerin sınıflandırılmasıyla ilgili bir tablo sunuyorum.

 

Adını “derya” da koyabileceğimiz bu renklilik içinde, neredeyse kendi gölgesi de dahil herkesle kavgalı durumuna rağmen, önümüzdeki yıllarda dünyanın en büyüklerinden biri olmaya aday olduğunu (palavra, demagoji bu yazının konusu dışındadır) ilan eden Türklerin ve Türk olmayan Türklerin, Türklük adına yönettiği Türk Devleti`nde Kürtçe`nin yasal statüsü tartışılıyor hala.

 

Böyle bir sorunun mevcudiyeti bile, „ayıptır, günahtır, zulümdür“.

 

Elaleme büyük hedefleri olduğunu deklere eden bir devletin, böyle küçücük sorunlarını bile çözmekte basiretsiz kalması izahı imkansız bir mizah adeta.

 

Arapça, Çerkezce ve kalan tüm diller için de geçerlidir söylediklerimiz.

 

Alevilerin inkarı veya sünni Diyanet Işleri Başkanlığı`nın Alevileri ekarte ederek Aleviler adına karar vermeye yeltenmesi, Yahudi, Hristiyan ve Yezidi gibi diğer dinlere hakketikleri saygının gösterilmeyip kendine eşit muameleden mahrum bırakılması hangi vicdanla, inançla ve fikirle açıklanabilir?

 

Kimin kimden nesi fazla veya eksik ki?

Milli aidiyet ve inançlarımızla sadece farklı olmamız neyimize yetmiyor?

 

Herkesi kendimize benzetmek zorunda mıyız; böylesi bir ihtiyaç nereden kaynaklanıyor?

 

Bu dünyada ve öteki dünyada söylediklerimizin ve yaptıklarımızın yanlış çıkması durumunda ne olacak?

 

Şahsen benim en çok da zoruma giden, Türk olmayanların kendi asli kimlikleriyle başlarını dimdik tutmak yerine, aslını inkar ederek veya gizleyerek içine düştükleri travmatik durumu, yaşadıkları veya kendilerine yaşatılan aşağılanmışlık vaziyetlerini, kendilerini Türk gibi göstererek gizleme ve aşma çabasıdır, ötesi de „Kraldan çok kralcı“ lık yapmaları, yapmak zorunda hissetmeleridir kendilerini.

 

Başkalarının utançlarını, kendi utançlarıymış gibi kabullenmeleridir.

 

Işte biz bunlara genelde, Türk olmayan Türkler diyoruz. Kürdü, Arabı, Çerkezi, Çeçeni, Azerisi, Boşnakı, Lazı, Pomakı, Abhazı, Potnusu, Romanı, Gürcüsü, Türkmeni ve Tatarı da aralarında olmak üzere,  Allah bilir, sayıları da on milyonlarcadır.

 

Hani kendi yalanlarına inanmak istercesine sık sık tekrarlar ya, Kürtler bu memlekette Cumhurbaşkanı, Başbakan ve falan fistan herşey olabilirler diye. Galiba, özelde ise bu Kürt dediklerine de “Kürt ol(a)mayan Türk” demek gerçeği daha iyi açıklıyor gibi.

 

Diğerlerine de, “Arap ol(a)mayan Türk”, “Laz ol(a)mayan Türk”, “Çerkez ol(a)mayan Türk” “Arnavut ol(a)mayan Türk” ... demek uygun düşer.

 

Bu utanç Türk halkının değil, Türk halkını bu zor durumla karşı karşıya bırakan ceberrut devletin kurucularınındır derdik eskiden. Şimdi de onlara Kürt halkının hem hukuken hem de dinen meşru haklarına ‘bizi böler’ diyen ‘sözde’ ümmetçiler eklendi

 

Öyle inanıyorum ki, doğru bir yer ve doğru bir zamanda Türk halkı da alnına yapıştırılan bu kara lekeden kendisini kurtaracaktır.

 

Yanlış anlaşılmasın.

 

Sadece Türkiye`de değil, Güney Kürdistan`da da aynı sorunlar cereyan etseydi şayet, farklı davranmaz, aynı şekilde hem de mislisiyle ayıplardık.

Politik sorunlarda, doğru, her yerde doğru; yanlış, her yerde yanlıştır.

 

Hatta ard niyetli tenkitler bile haklı ve doğru olursa, eleştirilen için kendini düzeltme ve yenileme şansı doğurur.

 

Hiç kuşku yok ki bu tespit Kürdistan Hükümeti ve dört parçadaki Kürt siyasal örgütlenmeleri için de geçerlidir. Kürdistan Hükümeti ve tüm siyasal örgütlenmeler kendilerini eleştirilme şansından mahrum bırakmamalıdırlar.

 

Eleştirenin illahi düşman olması şart değildir. Kürtler de kendilerini bu zaaf ve komplesten arındırmalıdırlar.

Bundan yedi bin yıl önce Türkçe ve Kürtçe; Kürdistan ve Türkiye var mıydı?

 

Bundan yedi bin yıl sonra Türkçe ve Kürtçe; Kürdistan ve Türkiye olacak mı?

Bundan yedi bin yıl önce listede sıralanan diller ve bugünkü 200`ün üzerinde devlet var mıydı? Bundan yedi bin yıl sonra da olacaklar mı?

 

Sıralanan sorularımızın hepsinin ilk kısımlarına vereceğimiz cevap, kesinlikle „yoktu“ dur.

Ikinci kısımlarının cevabı da büyük bir ihtimalle „yok“ olacak.

Sorunumuz bugün.

 

Kürtler, geçmişin, bugünün ve geleceğin bu muhteşem panoraması içinde Kuzey Kürdistan`da ilkokuldan üniversiteye kadar ana dilleriyle eğitim görmek, kendi kendilerini yönetmek istiyorlar. Bu, tıpkı Türklerin, Arapların, Farsların, Almanların, Fransızların, Yunanlıların ve herkesin sahip olduğu gibi meşru bir haktır. İtiraz edilmesi gayri meşrudur.

 

Türk Devletini Türklük adına yöneten Türkler ve Türk olmayan Türkler, Kürtlerin bu taleplerine „olmaz“ diyorlar.

Türk Devleti, Kürdistan`ın inşasına katkı sağlayıp Kürtçe`nin eğitim dili olmasını kabul ederek, belki de Kürdistan ve Kürtçe`nin Türkiye ve Türkçe, diğer devlet ve dillerden önce yok olmasının önüne geçerse ne kazanacak?

 

Şan ve şeref!

Keza Türk devleti, Kürdistan`ın kurulmasını engelleyip (başardığını varsayalım) Kürtçe`nin eğitim dili olmasını reddetmek suretiyle, belki de Kürdistan ve Kürtçe`nin Türkiye ve Türkçe, diğer devlet ve dillerden önce yok olmasına katkı sağlarsa ne kaybedecek?

 

Cevap yine aynıdır: Şan ve şeref!

Şan ve şerefin biri katiller için, diğeri yaşatanlar için.

Bu bir tercih meselesi.

 

Herkesin ayıbı da sevabı da kendisine.

Listeyi inceleyelim. Bu deryada bir damla suyun varlığı veya yokluğu kime ne kazandırır ve kime ne kaybettirir?

Bu bir damla suyun yokolmasıyla karınız ne olacak?

Bu bir damla suyun varolmasıyla zararınız ne olacak?

89 yıldır bu bir damla suyu başaramadıysanız da hep kurutmaya çalışmak oldu işiniz ve gücünüz; ne kazandınız ve ne kaybettiniz?

 

Bu kadar tahribat ve kıyım ne kazandırdı size ki, bu saatten sonra bir fayda bekler durursunuz?

Bu sorularım da AKP, CHP ve çevrelerindeki aydınlara olsun.

 

Dil Aileleri

Dünyadaki dil ailelerinin dağılımı şu coğrafi bölgelere bağlı olarak ele alınabilir, Avrupa, Güney Asya, Kuzey Asya, Asya, Güneydoğu Asya, Güneybatı Asy&l Afrika, Kuzey Amerika ve Güney Amerika.

 

Dil ailesi, birbiriyle aynı kökten gelen akraba dil topluluğuna verilen ad. Yani aynı dil ailesine mensup dillerin, aynı kökenden, belki de aynı ilkel dilden türediği kabul edilir. Çoğu dilin yazılı tarihi çok kısa olduğu için, çok az dilin kesin kökeni bilinmektedir. Dil ailelerinin belirlenmesi, uzun bilimsel çalışmalar sonucunda mümkün olmuştur.

 

Dil aileleri, ağaç şeması olarak gösterildikleri için kendilerine dil ağacı da denir. Bu sebeple, alt bölümlerinde de dil kolları denir. Bazı diller bulundukları aile içindeki bir alt grubun tek temsilcisi olarak soyutlanmış olabilirler. Örneğin yunanca, Hint-Avrupa DilAilesi içerisinde soyutlanmış bir dildir. Bazı dillerin ise bilinen hiçbir yaşayan akrabası bulunmamaktadır ve bu yüzden bütün dünya dilleri içinde soyutlanmıştırlar. Örneğin Baskça tamamen soyutlanmış bir dildir.

 

Avrupa'da ve Avrupa kökenlilerin (örn. Kuzey ve Güney Amerika'daki 

 

İngilizce ye

 

İspanyolca konuşan halkların) yerleştiği; bölgelerde konuşulan diller temel olarak Hint-Avrupa ve Fin-Ugor dil ailelerine bağlıdır. 

 

Hint-Avrupa dil ailesinde yer alan 

 

Portekizce, İspanyolca, 

 

Katalanca, 

 

Fransızca, 

 

Romans dili, 

 

Ladino dili, 

 

Friuli dili, 

 

İtalyanca ve

 

Rumence, ailenin 

 

İtalik diller kolunun Roman alt öbeğini oluşturur. Günümüzde de konuşulan Germen dil öbekleri, İngilizce, 

 

Frizce, 

 

Hollandaca-

 

Almanca, Ada

 

İskandinavyası ve Kara İskandinavyası dilleridir. Bu dil öbekleri, ayrıca ulusal temelde alt öbeklere bölünür (örn. Kara İskandinavyası öbeği Norveççe, Danca ve İsveççeye ayrılır). Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt kolunda 

 

Galce, 

 

Bretonca, İrlanda Gaelcesi ve İskoçya Gaelcesi vardır. Hint-Avrupa dil ailesinin Slav kolunda yer alan " edebiyat dilleri, coğrafi bölgelere göre üçe ayrılır: Doğu Slav dilleri, Batı Slav dilleri ve Güney Slav dilleri. Bu bölgelerin dillerine örnek olarak 

 

Rusça, 

 

Lehçe ve Sırp-Hırvat dili verilebilir. Hint-Avrupa ailesinin öteki üç kolu Baltık dilleri, Yunanca ve Arnavutça'dan oluşur. Fin-Ugor ailesinden olan Lapon ve Baltık-Fin dilleri (örn. 

 

Laponca, Fince ve -Livonya dili) gibi diller Norveç, İsveç, Finlandiya ve Rusya'nın bazı yörelerinde konuşulur. Macarca da Fin-Ugor dil ailesindendir.

 

Güney Asya'da, Hindistan, Bangladeş ve Pakistan'da konuşulan diller ile bunlarla sınırı olan aradaki devletlerin dilleri, kökenleri açısından, Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-Ari kolunun Hint-Ari ve İran alt öbekleri olarak sınıflandırılır. Hint-Ari alt öbeğinde 20'den fazla dil yer alır ve çok daha fazla sayıda da lehçe vardır. Ama en yaygın konuşulan diller Bengal-Assam dili, Batı Hintçe, Bihari dilleri ve Doğu Hintçe dir. İran alt öbeğindeki diller, Güney Asya' da Hint-Ari dillerinden daha az konuşulur. Güney Asya'da en yaygın İran dillerinden olan Keşmir ve Sina dilleri, yalnızca Cem-mu ve Keşmir'de konuşulur. Bazı Çin-Tibet dillerinin yanı sıra Telugu ve Tamil dilleri gibi yerel bazı Dravid dilleri de Güney Asya'da konuşulmaktadır.

 

Kuzey Asya dilleri denilince, kuzeyde; Kuzey Buz Denizinden güneyde Güney Asya ve  Çin'e, batıda Hazar Denizi ve  Ural Dağlarından doğuda Büyük Okyanusa kadar uzanan bölgede konuşulan diller anlaşılır. Bu diller, kökenleri açısından ya Hint-Avrupa dil ailesi, Altay öbeği ve Ural dil ailesinden birine ya da Paleo-Sibirya öbeğine girer. Ural dillerini konuşanların sayısının az olmasına karşılık, Altay dillerini konuşanlara İran ile Afganistan'da ve Çin' in Gansu yönetim bölgesinde rastlanmaktadır. İran dilleri gibi Hint-Avrupa dillerinin çoğu, Kuzey Asya'ya ancak yakın zamanda girmiştir. Öteki Kuzey Asya dilleriyle köken bağı bulunmayan Paleo-Sibirya dilleri, Sibirya'nın en kuzeydoğu yörelerinde yaygın olarak konuşulur.

 

Güneybatı Asya'da, yani Türkiye, İran, Irak, Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye, Lübnan ve İsrail'de konuşulan diller Hint Avrupa, Türk, Kafkas ya da Sami dillerinden birine girer. Ural-Altay dil ailelerinin Altay öbeğine bağlı Türkçe Türkiye'de,öteki Türk dilleriyse Kafkas dil ailesinden 30'u aşkın dilin de yaygın olduğu Kafkasya'da konuşulur. Hint-Avrupa dil ailesine giren hemen hemen bütün İran dilleri (bunlar içinde

 

Farsça,  Peştuca ya da Afganca, Kürtçe, Beluci dilleri vardır) İran'da, Ermenice ise Ermenistan ile Gürcistan'da konuşulur. Güneybatı Asya'da konuşulan Sami dillerinden İbranice İsrail'de, Batı Aramca lehçeleri Lübnan ve Suriye'de, Çağdaş Güney Arapçası ise Suudi Arabistan'ın güneyinde ve yakınındaki adalarda konuşulur. Doğu Asya'da yaygın olan başlıca dillerden Çin dilleri (ya da lehçeleri) Çin'de, Japonca Japonya da, Kore dili de Kore' de konuşulur.

 

Buna karşılık Altay dil öbeği Çin'de, bir Türk dili olan Uygurca ile ve bir Mançu-Tunguz dili olan Mançu diliyle temsil edilir. Çin dillerinin en yaygın konuşulanları Mandarin, Vu ye Guangzhou (Kanton) dilleridir. Çinlilerin yüzde 70'inin anadili olan ve 525 milyon insanın konuştuğu Mandarin dili, dünyada en çok insanın konuştuğu anadildir. Day ve Meo-Yeo dilleri, Orta Çin'in güneyinde, Vietnam'da, Laos ve Tayland'da konuşulur. Güneydoğu Asya denilince, buna Çin'in güneyindeki anakara alt bölgesi ve Hindistan'ın doğusu, Malezya'nın adalar bölümü, Endonezya ve Filipinler girer. Bu bölgede dilin adıyla ülkenin adı genellikle örtüşen sözcüklerdir. Anakaradaki diller Güneydoğu Asya, Day ve Çin-Tibet dil ailelerinden-dir. Buna karşılık ada ülkelerindeki dillerin tümü Malezya-Polinezya dil ailesindendir.

 

Kampuçya'da Khmer dili, Tayland'da Mon dili ve Vietnam'da Vietnam dili gibi 50'den fazla Güneydoğu Asya dili, Güneydoğu Asya anakarasında konuşulur. Day ve Çin-Tibet dil aileleri, Tayland'da Tay ya da Tai (Siyam) dili, Laos'ta ve Kamboçya'da Lao dili ve Myanmar'da (Birmanya) Birman diliyle temsil edilir. Güneydoğu Asya adalarında 500'den fazla Malezya-Polinezya dili konuşulur. Bunlar arasındaki en geniş öbek, Pilipino dilinin temelini oluşturan Tagalok dili ile Fiiipinler'de konuşulan 100 kadar öteki dili kapsayan Batı Endonezya alt öbeğidir. Papua Yeni Gine ve Avustralya'nın, Güneydoğu Asya adalar grubuna girdiği söylenebilirse de, buralarda yalnızca Malezya-Polinezya dışındaki diller yaygındır. Bunların başında da Papua Yeni Gine'de konuşulan Papua dilleriyle Avus-tralya'daki 200'ü aşkın yerel dil gelir. Afrika'nın pek çok bölgesinde, 19. yüzyılda sömürgecilik yoluyla girmişAvrupa dillerinin hâla işlevsel ulusal diller olarak konuşulmasına karşın, yerel Afrika dilleri Hami-Sami, Nil-Sahra, Nijer-Kongo ve Koi-san dil ailelerine girer. Hami-Sami dilleri Moritanya'dan Somali'ye kadar uzanan Kuzey Afrika'da ve Güneydoğu Asya'ya doğru uzanan bölgelerde yaygındır. Nil-Şâhra dillerine Orta Afrika'nın iç bölümlerinde rastlanır. Sayılan yaklaşık 900'ü bulan Nijer-Kongo dilleri Moritanya'dan Kenya'ya kadar olan bölgede ve Güney Afrika'ya doğru uzanan bölgelerde konuşulur. Koisan dilleri, Afrika'nın güneyinde ve TanzanyaMa konuşulan 50 kadar dili kapsar. Kuzey ve Güney Amerika kıtalarında İspanyolca, İngilizce ve Fransızca gibi Avrupa dilleri eğitim ve devlet dilleridir. Amerika Yerlilerinin atalarıyla birlikte Asya'dan gelen yerel diller ise, Kuzey ve Orta Amerika Yerli dil ailelerine ve Güney Amerika Yerli dil ailelerine ayrılır. Kuzey ve Orta Amerika Yerli dil ailesi, 20 Ata-bask dili, 13 Algonkin dili, Siu dilleri üst öbeği ve bir de Güney Amerika'da konuşulan tek Kuzey Amerika dil öbeği olan Penut dillerinden oluşur. Güney Amerika Yerli dillerinin sayısı ise çok daha fazladır. Örneğin And-Ekvator dil öbeği içinde 14 dil ailesi ve yaklaşık 200 dil vardır ve bu diller Fransız Guyanası'ndan Kolombiya'ya, güneyde Paraguay'a kadar uzanan yörede, ayrıca Amazon Irmağı boyunca konuşulur.

 

Dil Grupları (Dillerin farklılıkları)

  1. Tek heceli: Kelimeler tek hecelidir. Yapım ve çekim ekleri yoktur. Kelimeler cümledeki kullanım yerlerine göre anlam kazanırlar. Çince gibi.

  2. Eklemlemeli ya da bitişken (agglutinant): Kelimelerin kökleri değişmez, Kullanımda kelimeye getirilen ekler, kelimelerin anlamlarını ve görevlerini belirler. Türkçe, Moğolca, Macarca gibi.

  3. Çekimli (bükümlü): Kelimeler kullanımda değişiklerle uğrar. Ön-ek, iç-ek, son-ek kavramları vardır. Bazılarında ünsüzler değişmez, ünlüler değiştirilerek yeni kelimeler yapılır. Yani kökler ünsüzlerden ibarettir. Arapça, Farsça, Kürtçe, İngilizce, Hintçe gibi.

Kökenlerine göre temel dil aileleri ve bunlara dahil olan diller ise şöyledir:

  Cermen dilleri: Batı Cermen Grubu: İngilizce, Almanca, Yidiş, Felemenkçe, Afrikaans, Flamanca, Frizce, Lüksemburgca. Kuzey Cermen Grubu: İsveççe, Norveççe, Danca, İzlandaca, Faröerce.

  Romans dilleri: Fransızca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce, Galiçya dili, Rumence, Katalanca, Provensal,Ladino, Retoromanşça. (Bu kolun çıkış dili, Latincedir.)

  Kelt dilleri: Bretonca, Galce, İrlandaca, İskoç dili, Kernevekçe ( İngiltere 'nin Cornwall bölgesinde).

  Slav dilleri: Rusça, Ukraynaca, Beyaz Rusça,( Sırpça, Hırvatça, Boşnakça), Lehçe, Bulgarca, Makedonca,Slovence, Slovakça, Çekçe.

  Baltık dilleri: Prusça (ölü bir dildir), Litvanyaca, Letonca.

  Helen dili: Yunanca

  Geg dili: Arnavutça

  Grabar dili: Ermenice

  Hint–İran dilleri: Hint Grubu: Sanskritçe, Bengalce, Paştu, Çingenece, ( Hintçe, Urduca), Nepalce, Gucaratça, Racastanca, Biharca, Paharca, Konkanca, Oriya, Sinhala, Assamca, Keşmirce, Sindce, Pencapça. İran Grubu:Farsça, Kürtçe, Osetçe, Zazaca, Beluçice, Mazanderani, Gilaki.

  Anadolu dilleri: Hitit dili, Lidya dili, Likya dili.Luvi dili (Bu diller artık kullanılmayan ölü dillerdir.)

 

  Sami dilleri: Arapça, İbranice, Aramice, Habeşçe ( Amhara), Tigrece, Tigrina – ölü diller olan Akadca, Babilce,Asurca.

  Mısır dilleri: Eski Mısır dili, Kıptî dili.

  Berber dilleri: Zenet, Kabiliya, Şloh, Şavya, Tuareg ( Tamaşek)

  Çad dili: Hausa

  Kuşitik diller: Somalice, Afarca, Bece, Odoma, Sidamo,(ahiretce)

  Sinik (Çin) dilleri: Mandarin, Wu lehçesi, Fucien (Min) lehçesi, Amoy lehçesi, Kantonca, Hakka lehçesi

  Tibet-Birman dilleri:

  - Tibet Grubu: Tibetçe, Dzongka.

  - Birman Grubu: Birmanca, Lolo, Moso, Şan, Karence.

  Tay-Kaday dilleri: Tayca, Karatay, Laoca, Çuang, Çam

  Miao-Yao Grubu: Miao dili, Yao dili

 

  Fin–Ugur kolu:

  - Fin Grubu: Fince, Laponca, Estonca, Mari Dili, Çeremişçe, Komice, Karelce.

  - Ugur Grubu: Macarca, Khansi dili, Mansi dili

  Samoyet kolu: Samoyet, Nenetçe

  Yukagir dilleri:İki lehçeden oluşmaktadır. Kuzey Yukaghir ve Güney Yukaghir

  Türk dilleri:

  - Oğuz grubu: Türkçe, Azerice, Türkmence.

  - Kıpçak grubu: Kazakça, Kırgızca, Karakalpakça, Nogayca, Karaçayca, Başkırca, Kumukça.

  - Uygur grubu (Çağatay grubu): Özbekçe, Uygurca, Salarca.

  - Yakut grubu: Yakutça.

  - Çuvaş grubu: Çuvaşça.

  Moğol dilleri: Moğolca ( Khalka), Buryatça, Kalmukça.

  Tunguz dilleri: Even, Evenki, Golde, Oroç, Lamut.

  Kore dili: Korece

  Japon dili: Japonca, Amami, Okinawan, Miyako, Yaeyama, Yonaguni

 

  Çerkez Dilleri: Abhazca, Abazaca, Ubıhça, Adigece, Kabardice.

  Çeçen Dilleri: Çeçence, İnguşça.

  Dağıstan Dilleri: Avarca, Dargice, Lakça, Tabasaranca, Lezgice, Agulca, Rutulca, Tsahurca.

  Gürcüce, Svanca, Megrelce, Lazca

  Telugu, Kannada, Tamilce, Malayalam, Gondi, Brahui

 

  Endonezya Dilleri: Malayca, Bahasa, Cavaca, Sundaca, Akince, Makassarca, Timorca, Balice, Tagalog, Ilokai, Cebuca, Batakça, Malagasy (Madagaskar Dili)

  Melanezya Dilleri: Fijice, Nauruca, Kiribatice

  Mikronezya Dilleri: Mariana Dili, Guamca

  Polinezya Dilleri: Maori, Havaice, Tahitice, Samoaca, Tongaca, Markizce

  Mon-Khmer Grubu: Kamboçça, Mon Dili, Khasi

  Munda Grubu: Mundari, Santali, Go, Korku

  Andaman Grubu: Andaman dilleri

Paleo-Asya Dilleri Ailesi

Çukçi, Koryak, Itelmen, Nivkh

 

 

Bask Dili

Baskça

Ainu Dili

Ainuca

Vietnam Grubu

Vietnamca, Mien Dili

Buruşaski Dili

Buruşaski

  Khoisan Dilleri

Hottentot Dili, San (Buşman lehçeleri)

Nijer Kongo Dil Ailesi

  Nijer Dilleri: Volofça, Fulani, Serer, Mandinge, Bambara, Senufo, Eve, Tvi, Yoruba, Ibo, Kpelle, Mande, Dogon, Mossi, Ga, Aşanti

  Delta Dilleri: Ififik

  Bantu Dilleri: Kikongo, Lingala, Kikenya, Swahili, Kirundi, Kiryarwanda, Fon, Umbundu, Nyanja, Ndebele, Bemba, Şona, Tswana, Zulu, Xhosa, Sotho, Swazi

Nil-Sahra Dilleri Ailesi

  Sahra Dilleri: Songayca, Sara

  Nil Dilleri: Nubyaca, Masai, Karamajong, Şilluk, Nuer, Dinka

Eskimo Aleut Dil Ailesi

  Eskimo Dilleri: Yupik, Inuktitut

  Aleut Dili: Aleutça

 

  Algonkian Dilleri Ailesi

  Karaayak, Şeyen, Fox, Mikmak, Kri (Cree)

Irokua (Iroquois) Dilleri Ailesi

  Mohawk, Çeroki (Cherokee), Kayuga, Seneka, Onandayga

Muskogean Dilleri Ailesi

  Çikasav, Çoktav, Krik (Creek), Seminole, Apalaçian

Atabaşkan Dilleri Ailesi

  Navaho, Apaçi, Çirakahua

Tlingit Dili

  Tlingit

 

  Hayda Dili

  Hayda

Saliş Dilleri Ailesi

  Düzkafa Dili, Saliş lehçeleri

Siyu (Sioux) Dilleri Ailesi

Lakota (Sioux), Omaha, Krov (Crow), Assiniboine

Zuni Dili

  Zuni

Uto-Aztek Dilleri Ailesi

Şoşone, Hopi, Pima, Havasu, Papago, Komançi, Ute, Tepehuan, Yaki, Tarahumara, Nahuatl, Huiçol

 

 

  Mişe-Zoke Dilleri Ailesi

  Mişe, Zoke

Oto-Mange Dilleri Ailesi

  Otomi, Mazahua, Pame, Çinantek, Tlapanek, Mazatek, Zapotek, Mistek

Yuma-Koçimi Dilleri Ailesi

  Yuma dilleri, Koçimi

Maya Dilleri Ailesi

  Kakçikel, Çol, Kekçi, Çontal, Tzoltzil, Tzeltzal, Yukatek, Hüsnanimce

And-Ekvator Dilleri Ailesi

  And Dilleri: Quechua, Aymara

Karib Dilleri Ailesi

  Aravakça, Taino, Karib, Garifuna, Avradca, Kalayca

 

  Tupi-Guarani Dilleri Ailesi

  Tupi, Guarani

Pano-Takana Dilleri Ailesi

  Pano Dilleri, Takana Dilleri

Ge Dilleri Ailesi

  Ge Dilleri, Kaingan

  Hivaro (Jivaro) Dili

  Hivaro

 

·          
Dünya'da Dil Aileleri

·          
Dünya'da dil aileleri

·        

 

Kaynak; Türkcebilgi internet sitesi.

 

 

 

 

Ve Kürtce

Asagida size dillerin siniflandirilmasiyla ilgili bir tablo sunuyorum.

 

Neredeyse adina “sonsuzluk” da diyebilecegimiz bu renklilik icinde, önümüzdeki yillarda dünyanin en büyüklerinden biri olmaya aday oldugunu (palavra, demagoji bu yazinin konusu disindadir) ilan eden Türklerin ve Türk olmayan Türklerin Türklük adina yönettigi Türk Devleti`nde Kürtce`nin yasal statüsü tartisiliyor hala.

 

Böyle bir sorunun tartisilmasi bile, „ayiptir, günahtir, zulümdür“. Arapca, Cerkezce ve kalan tüm diller icin de gecerlidir söylediklerimiz.

 

Alevilerin inkari veya sünni Diyanet Isleri Baskanligi`nin Alevileri devre disi birakarak Aleviler adina karar vermeye yeltenmesi, Yahudi, Hristiyan ve Yezidi gibi diger dinlere hakketikleri sayginin gösterilmeyip kendine esit muameleden mahrum birakilmasi hangi vicdanla aciklanabilir?

 

Kimin kimden nesi fazla veya eksik ki?

Şahsen benim en cok da zoruma giden, Türk olmayanlarin kendi asli kimlikleriyle baslarini dimdik tutmak yerine, aslini inkar ederek veya gizleyerek icine düstükleri, yasadiklari veya kendilerine yasatilan asagilanmislik vaziyetlerini, kendilerini Türk gibi göstererek gizleme cabasidir, ötesi de „Kraldan cok kralci“ lik yapmak zorunda hissetmeleridir kendilerini.

 

Baskalarinin utanclarini kendi utanclariymis gib kabullenmeleridir.

Iste biz bunlara Türk olmayan Türkler diyoruz. Allah bilir, sayilari da on milyonlarcadir.

Sadece Türkiye`de degil, Güney Kürdistan`da da ayni sorunlar yasansaydi sayet, ayni sekilde hem de mislisiyle ayiplardik.

 

Bundan yedi bin yil önce Türkce ve Kürtce; Kürdistan ve Türkiye var miydi?

Bundan yedi bin yil sonra Türkce ve Kürtce; Kürdistan ve Türkiye olacak mi?

 

Bundan yedi bin yil önce listede siralanan diller ve bugünkü 200`ün üzerinde devlet var miydi? Bundan yedi bin yil sonra olacaklar mi?

 

Siralanan sorularimizin hepsinin ilk kisimlarina verecegimiz cevap, kesinlikle „yoktu“ dur.

Ikinci kisimlarinin cevabi da büyük bir ihtimalle „yok“ olacak.

Sorunumuz bugün.

 

Kürtler, gecmisin, bugünün ve gelecegin bu muhtesem panoramasi icinde Kuzey Kürdistan`da ilkokuldan üniversiteye kadar ana dilleriyle egitim görmek, kendi kendilerini yönetmek istiyorlar.

 

Türk Devletini Türklük adina yöneten Türkler ve Türk olmayan Türkler, Kürtlerin bu taleplerine „olmaz“ diyorlar.

Türk Devleti, Kürdistan`in insasina katki saglayip Kürtce`nin egitim dili olmasini kabul ederek, belki de Kürdistan ve Kürtce`nin Türkiye ve Türkce, diger devlet ve dillerden önce yok olmasinin önüne gecerse ne kazanacak?

 

Şan ve şeref!

Keza Türk devleti, Kürdistan`in kurulmasin engelleyip (basardigini varsayalim ) Kürtce`nin egitim dili olmasini reddetmek suretiyle, belki de Kürdistan ve Kürtce`nin Türkiye ve Türkce, diger devlet ve dillerden önce yok olmasina katki saglarsa ne kaybedecek?

Cevap yine aynidir: Şan ve şeref!

Tipki tercihi gibi, herkesin ayibi da sevabi da kendisine.

 

 

Fadil Özçelik

 

 




 0     MESAJLARINIZ ( Mesajên we)


 


 NÛÇEYÊN DAWÎ

Gazeteler Öcalan´ın tüm Türkiye´ye yaptığı çağrıyı menşetlerine taşıdı
08:53   22/3/2013
 Diyarbakır´daki Nevruz kutlamalarında Abdullah Öcalan´ın "Artık silahlar sussun, fikirler ve siyasetler konuşsun" çağrısı gazetelerde geniş yer buldu
Newroz Pîroz be!
21:04   21/3/2013
 Siverek Newroz Nostaljisi
Öcalan: "Bizi bölmek ve çatıştırmak isteyenlere karşı bütünleşeceğiz"
20:27   21/3/2013
 PKK lideri Öcalan’ın BDP tarafından 21.03.2013 te Diayrbekir’de düzenlenen Newroz mitinginde okunan mesajının tam metni
Li Navenda Kurdî ya Siwêregê pîrozbahîya 8ê Adarê...
17:01   10/3/2013
 8ê Adarê roja jinên kedkar û jinên kurd
Sene 1921: Koçgiri isyanı, Alişer ve Zarife
11:49   10/3/2013
 Hareketin fikri önderi ise KTC üyesi olan Baytar Nuri Dersimi’ydi.
Mir Bedirxan Üzerine Düşünceler
11:46   10/3/2013
 1839 da, Nizip’de meydana gelen, İbrahim Paşa-Osmanlı-Savaşı çok önemli bir dönüm noktası olmuştur.
´Petrol Kürtlere bağımsızlık getirecek´
17:31   8/3/2013
 İngiliz Independent Gazetesi, petrolün Iraklı Kürtlere bağımsızlık vereceğini savundu
DTK dan DDKD ye Ziyaret
16:25   7/3/2013
 DTK Eşbaşkanları Aysel Tuğluk ve Ahmet Türk, DTK Daimi Meclis üyesi Seydi Fırat, Amed´de bulunan DDKD, KADEP, ÖSP, Azadi İnisiyatifi ve HAK-PAR´a sürece ilişkin bilgi alışverişinde bulunmak ve sürece katkılarını istemek amacıyla ziyaret gerçekleştirdi.
Çaycidan al haberi
14:36   7/3/2013
 Çay ocağını ona bıraktığımda elinde kalın bi dosya vardı, okuyup gülüyordu.
”Kosova için işleyen mekanizmalar, ne Filistinliler ne Kürtler için işliyor”
14:34   6/3/2013
 Ortadoğu´da işler hak ve sorumluluklar üzerinden değil, hibe ve sadakat üzerinden yürüyor
´Kürdistan bugün Türk milliyetçiliğinin işgali altındadır´
20:54   4/3/2013
 Kürt sorunu, Kürdistan’nın Kemalizm tarafından sömürgeleştirilmesi sorunudur