DESTPK | DAXUYANI| DOSYA| FORUM| ANONS|PRENSIP | E MAIL | ARŞV | WEBMAIL

“TVyn kurd ji ber tunebna kadroyn pey naverokeke tr tije dernakeve”



Kurdinfo:20:08 - 17/4/2012

Dennz Dargul programker dokumentar y Zagros TV nivskar pirtka Medya Bernamevan” ye-


Diyarbekir, 16 Nsan (AKnews) – Rojnamevan Dennz Dargul, bal kiand ku di televizyonn kurd de ji ber tunebna kadroyn pey naverokeke tr tije dernakeve wiha got: “Sedem tunebna kadroyn perwerdekir ne. Rojnamevann ku kar xwe serkeft dikin, bi qas tiliyn destan in. Hza siyas ya kurd near e kadroyn ragihandin perwerde bike.”

Rojnamevan Dennz Dargul ku niha li Duhok di Zagros TV de kar dike li ser weangeriya televzyon pirtka “Medya Bernamevan” nivsand, pirsgirkn di rojnamevan medyaya kurd de ji AKnews re vegot. Dargul, bi riya mail bersiva pirsn me da.

Te rojnamevaniya kurd we hev awa nas kir? awa ket nava kar barn rojnamevaniy?

Rojnameger yek ji wan peyan e ku tesreke mezin li ser mirovan dike. Ez j hta di zarokatiy de, bi kovarn rewenbr yn oreger radyoyn kurd re, eleqedar bm min giringiya ragihandin hs kir fm kir. Di nav zordestiya dagirkeriy de, em mezin bn. Di nav jiyanek qedexekir de, yek dergeh ji bo te vekir dimne ku tu nitimaniya xwe, welat xwe, kul azarn xwe bibihz, bizan parve bik. Ew j ragihandina bhstin “Radyonn Kurd” bn. Yan ji saln 1984 heta saln 1991 Radyoya rvan, Deng Ezg Kurdistan hin radyoyn din, yek ji wan dengan bn ku di zarokatiya xwe de, me Kurd Kurdistan p nas kir, guhdar kir em p tesr bn. Deng bjern van radyoyn mijara gotin, bangn wan n nitimanperwer, alakiyn pmerge bi git gel kurd, tesr li ser me dikir. Em rojane rast serphat, leheng tkoeriya egt lehengn kurd dihatin. Me rojane stran, dengbj, rok destan dibihstin p tesr dibn. Rojnameyn kurd Medya Gne, Serxwebn, Demokrat bi dizk ve me dixwend em p tesr dibn. Yan eger gotin di ch de be, meraq, xwestek, hirs ciwan (li hember zordestiya dagirkeriy) mirovan ber bi dergehek ve dibe ku deng te banga te, tu dixwaz her kes bibihze bizane ka tu i rew de dij. Ev dergeh j, ragihandin b.

Demeke dirj e tu kar barn ragihandina kurd dik. Li gor te pirsgirka her sereke ya rojnamevaniya kurd i ye?


ro hejmareke zor me kanaln sataleyt yn TV hene. Bi dehan kanaln local, radio, rojnameyn rojane, weanxane, malpern nternet, kovar hene. Her ku die hejmar zde dibe. L naverok gelek qels e. Kadroyn ragihandin ne pey ne. Taybet di encama helwestn siyas, gumann siyas, westey de, kadroyn ragihandin tne destnankirin. Ev yek j metirsiyek ligel xwe diafirne, xebateke azad, xwedan rade, bi nsiyatf, bi cesaret, xwebawer mirov nabne. Hejmarek zor ji kadroyn me yn ragihandin ji zanebna pey, dr in. Hejmara kadroyn ragihandina kurd yn pey bi qas tiliyn destan in. Yan dema ku mirov mzey dezgehek ragihandin bike, rast xalek giring t ku ew j yek kes/ pey kar dike, deh kes rdinin temae dikin. Yan yek areya sereke me heye ew j, kmasiya perwerdeya kadroyn ragihandin yn pey ne.

Rojnamevaniya kurd hatiye w ast ku rojev biafirne, medyaya chan li pey rojeva xwe ve bikine?

Ragihandin gihaye astek gerdn ku mirov dikare li her devera chan bixwne, temae guhdar bike. Ji bo ku ragihandina kurd rojev biafirne, beriya her tit hevdeng, hevreng, xetek siyas ya netewey pwst e. Gelo ragihandina kurd dikare rojeva xwe ya netewey saz bike? Pirs zelal e na. D awa rojev biafirne, tesr li ser rojeva chan bike. Keya gel Kurdistan, bi sere xwe afirandina rojev ye. L helwestn hzn siyas yn kurd, tgihitina partzan, partt, hermparz, pareparz, destr nade ku rojev pey xwe bikine biafirne. Yan i dema ku malavayiya kurdan hate birxistinkirin, em dikarn w dem bikarin tesir li ser rojeva chan bikin.

Her ragihandineke kurd, rojeveke cuda heye ku eleqe bi beeke din nne. Her dengek ji deverek derdikeve ku awaza w ji yn din cuda ye. Gelo ma em ne netew in, ma em dezgehn ragihandin, nikarin di nav xwe de, “Konseyeke Netewey ya Ragihandin” saz bikin? Ed di v chana modern de, ku teknk bi p ketiye her kes dikare her kes bibne, bibihze gel bipeyve, dikare rojev j biafirne. Ev yek, xeyala min e ku rojev me diyar kiriba tesir li ser chan bikira. Ma b i li bajarn Bar Kurdistan deh kes ehd dikevin di neyn ragihandina Bakur de dibe Neya sy ango ar. Her wiha di Bakur de 600 kes ji layan dewleta dagirker ve di mawey rojek de tn girtin di ragihandina me ya Bar de, dibe neya 5-6 ango dibe neya dawiy. Her wiha li Bar Rojavay Kurdistan de, her roj sedan kurd tn kutin girtin, koberbn dest p kiriye, l di hem ragihandinn Bar, Bakur Rojhilat de neyn taliy ne. Encama lihevnekirin, ne hevdengiy, hesabn bik, rojevn “bik” ligel xwe diafirne.

Di rojnamevaniy de, te ser xwe zdetir bi kirina bernameyan re andiye. Pirtka te j li ser v bea ragihandin ye. Tu bernameyn di televizyonn kurdan de awa dibn?

Bakur be televizyonn tirk, Bar be, ereb, Ewropa be tv Ewropa temae dikin. Taybet ciwan, temaey bernameyn kurd nakin. Ji ber i, civaka me ji her tit dubare westiya ye. Ya me ne dubare ye sed bare ye. V civaka fedakar pwist bi hzek mezin ya moral heye. Bi tev bernameyn siyas, bernameyn keyf, ah, jiyana rojane ya civak, xwe nexwe, hem rengn jiyan ne. Pwist e her n civak xwe di bernameyn ragihandin de bibne. Civak xwe di nav bernameyan de nabne. Drama nne, rzeflmn wjey nnin, flmn kurd nn in, bernamevann jr zrek ku demdirjiy bidin bernameyn xwe nnin. Bi git hin bername tne amadekirin, belk hizir raman ba be, l hejar dimne. Her roja ku derbaz dibe, tecrbe zann bi p dikeve. Hin bernameyn ba j dibin, l temen wan dirj nabin. Rastiya v yek j nebna derhnan, amadekar xebata kolektivizm ye. Eger em wek ragihandina kurd ango bernamevann kurd, giringiy bidin perwerdeya serdem biopnin, bawer dikim ku d gavn modern ji bo bernamevaniya kurd bte avtin.

Ji bo bernameyeke ba, div riyeke awa b opandin?

Meraq perwerde. Hza zanabn, pdebirina dksiyon, d li gel xwe cesaret biafirne. Qalibn b cesaretiy, mirov bi perwerdeya kesayet avakirina takekes ve, areser dike. Eger kesek xwe perwerde kiribe, zanebna w kamil be, b goman dizane i bike. Riya pkkirina bernameyeke ba, perwerdeya peya ragihandin, armanc, dksiyon, tgihitina dplomasiy, serbor, nitimanperwer, gelek girng e. Dema ku ev xaln mijara gotin di kesayeta rojanmevan/ de hebe, mirov dikare serkeftin di heman bernamey de bibne. Riya her ba ji bo pkkirina bernameyan, amadekar, xebata kolektv, trbnan pzannan dilnizm, xaln sereke ne ku bernameyeke ba bte pkkirin. Bo serkeftin j, “i qas zana be bila bizane, xwe tr nebne temaevan j, tr neke”.

Pkvan pir pket j be ger ekba w/ qels be, gelo d dsa j bikaribe bernameyeke ba bike?

Serbor, viyana kar ragihandin, hirs, xwebawer, xweperwerdekirina pir layan di ware ragihandin de, dikare serkeftin bi xwe re bne. L ev yek, ne mora xebata kolektf, d mora takekes li bernamey bide. Yan nav deng bernamey dibe bernameya “Filan Kes”. Ew kes wiha, dikare grup gel xwe de perwerde (eger bixweze) bike. L li gor baweriya min, eger di xebata ragihandin de jiyana kolektf nebe, grup qels be, kes bernamevan xwe perwerdenekir be taybetmendiyn peya ragihandin gel nebin, b goman serkeft nabe. Jixwe kesek peya ragihandin fm kiribe, dikare grupek ba bi xwe dursit bike.
By grupa xebata ragihandin kes bernamevan nikare serkeftinek demdirj bi dest bixe. Bernamevan ne kolektf, neare di bernameyan de, manewrayn neserkeftina xwe ya bernamey bi wazeke din (guhartinan) vere. Ew j her dem di nav guhartin veguhartina bernameyan de be xwe di rojev de bihle. L di gelek televizyonan de, hin bernamevanan serfektinn ba bi dest xistine, l hejmara wan qas tiliyn destan in. Eger em di encam de bersiva pirs bidin, bernameyeke b grup ango ne kollektf, xwe ji kmasiyan rizgar nake.

Di televzyonn me kurdan de li gor te her zde kjan bername km in?


Zarokn her malbatek, dema ji xew radibin, qesta film kartonan dikin. Flm karton n kurdewar bin, rengn me yn netewey bin, b goman ew zarok li gor v rastiy d mezin bibin. Na, eger flm karton n welatek din bin, ragihandin ne li gor civaka me, teqlda welatek din be, d paeroj de zerer ziyan bide civaka welat. Demokras hmaneke ku her welat, ideoloj, br n, bixwe rengek daye w. Yan dkdator her mezin j dibje, (ku rojane mirovan dikuje) welat me demokras heye. Yan, teknka rgihandin ew qas p ketiye ku bi wazeke sanah dikare civak bi riya bernameyn ragihandin xwe ve, gir bide. Yan bernamevan bernameyn ku di televizyonn kurd de, km in yn “rewenbr” ne. Wek: dokumanter (y tne pexkirin kevn in), flmn kurd, film karton, ovn kurd yn modern, bernameyn jinan n civak, drama, bernameyn malbat hwd, gelek km in. Eger hebin j, taqld in expayer bne. Civak bernameyn serdem dixweze. Heta bernmayn kilask hebe j, pwist e bi waz “kilasik-modern” bn encamdan. Wisa nebe, kontrol dest temaevan de ye, d biguherne.

Ji bo pketina televzyonn kurdan div bernameyn awa bn amadekirin kesn ku van bernameyan amade bikin li Kurdistan hene yan na? Ger tunebe, d awa ev kes bn gihandin?

Bername, beriya her titek (ji bil erk rojanemgeriy serbor) mkann madi j tn xwestin. Yek serbor tecrbe, piy din j, derfetn mad. Dema ku bi xebata kom ango kolektv ve hate temamkirin, d encameke ba j derbikeve. Yan s piyn girng hene ku bernameyn modern bne sazkirin. Dema ku ev piyn mijara gotin km bin, b goman (wek bernamn ragihandina kurd) d rast kmasiyan bn demdirj nabe. Bername li gor pwistiyn civak tn amadekirin. Asta civak, rewa siyas ya civak, psikolojiya civak, sosoyolojiya civak areyn rojane, riya bernameyn hemdem destnan dike. L awa, civakek ku welat w hatiye dagirkirin, civakek ku rast her cure zordariya tik, fars ereban hatiye berdewam e. Her wiha civaka Kurdistan rast neheqiya navnetewey hatiye. Ev rewa i li gel xwe diafirne, civaka ku ji moral, afirandiriy, hilberin adimaniy, hatibe existin. Li gor v rastiy pwiste bername bn amadekirin. Li Kurdistan ango ragihandina kurd de, ew rojanemevan hene ku bernameyn pket ku civak j raz be, saz bike? Li gor baweriya min hene. Me di ragihandina kurd de, rojanemavann gelek zrek, serbor (tecrube), fedaker, xwedan rz welatparz hene ku van bernameyn mijara gotin bikin. Her tit bi hza mirov, mkan derfet, armanca mirov xebata pey ve, d encam bide. Bernameyn her ku pwist e bne sazkirin, bernamyn moral ne. Civaka me bi salan e kul azaran dike. Ev kul azar berdewam dike. Ev yek hem tirajed ye, hem drama ye, belgeflm in, serborn perwerdey ne teknka modern e. Di ragihandina kurd de j ev bernameyn mijara gotn di nava pketin de ne eger valahiyek hebe j, d di nav dem de li gor mkan derfetan bne sazkirin. Hza siyas ya kurd near e kadroyn rahihandin perwerde bike. Hem j bi wazeke pey. Ev perwerde bi rka zankoyan, akademiyan serborwergirtina ragihandina navnetew, d encam bide.

Denns Dargul / PORTRE

Dennis Dargul, dibistana seretay navn li Turkiy, amadey zankoy j li Paytexta Awistirya Viyanay berdewam kir. Bea anogeriy xwend. Du salan li Ensttuya Kurd ji bo Lkoln Zanist ya Berlin - Ziman Kurd y latn perwerde dtiye. Heft salan, di Mezopotamya TV, Med TV, C TV Medya TV’ de kar ragihandin kir. Bi git 16 sal in bi kar ragihandin radibe. Ji 2003an heta niha j li Hewler Duhok xebata ragihandin dike.

Niha di ragihandin de, kar barn dokumanter dike. Yek ji damezrner Ensttuya Kelepor Kurd ya Duhok ye. Xebata xwe ya rojnamevaniy li Duhok di televzyona Zagros TV de dimene. Heta niha pirtkn bi nav “Medya Bernamevan” “a Min” (Roman), “Bstan Zrn” “Girnek B Rondin” (Helbest) nivsandiye.

Maallah Dekak / AKnews

http://aknews.com/ki/aknews/9/302002/

 

 




 0     MESAJLARINIZ ( Mesajn we)


 


 NEYN DAW

Gazeteler calan´n tm Trkiye´ye yapt ary menetlerine tad
08:53   22/3/2013
 Diyarbakr´daki Nevruz kutlamalarnda Abdullah calan´n "Artk silahlar sussun, fikirler ve siyasetler konusun" ars gazetelerde geni yer buldu
Newroz Proz be!
21:04   21/3/2013
 Siverek Newroz Nostaljisi
calan: "Bizi blmek ve attrmak isteyenlere kar btnleeceiz"
20:27   21/3/2013
 PKK lideri calan’n BDP tarafndan 21.03.2013 te Diayrbekir’de dzenlenen Newroz mitinginde okunan mesajnn tam metni
Li Navenda Kurd ya Siwreg prozbahya 8 Adar...
17:01   10/3/2013
 8 Adar roja jinn kedkar jinn kurd
Sene 1921: Kogiri isyan, Alier ve Zarife
11:49   10/3/2013
 Hareketin fikri nderi ise KTC yesi olan Baytar Nuri Dersimi’ydi.
Mir Bedirxan zerine Dnceler
11:46   10/3/2013
 1839 da, Nizipde meydana gelen, brahim Paa-Osmanl-Sava ok nemli bir dnm noktas olmutur.
´Petrol Krtlere bamszlk getirecek´
17:31   8/3/2013
 ngiliz Independent Gazetesi, petroln Irakl Krtlere bamszlk vereceini savundu
DTK dan DDKD ye Ziyaret
16:25   7/3/2013
 DTK Ebakanlar Aysel Tuluk ve Ahmet Trk, DTK Daimi Meclis yesi Seydi Frat, Amedde bulunan DDKD, KADEP, SP, Azadi nisiyatifi ve HAK-PARa srece ilikin bilgi alveriinde bulunmak ve srece katklarn istemek amacyla ziyaret gerekletirdi.
aycidan al haberi
14:36   7/3/2013
 ay ocan ona braktmda elinde kaln bi dosya vard, okuyup glyordu.
”Kosova iin ileyen mekanizmalar, ne Filistinliler ne Krtler iin iliyor”
14:34   6/3/2013
 Ortadou´da iler hak ve sorumluluklar zerinden deil, hibe ve sadakat zerinden yryor
´Krdistan bugn Trk milliyetiliinin igali altndadr´
20:54   4/3/2013
 Krt sorunu, Krdistan’nn Kemalizm tarafndan smrgeletirilmesi sorunudur