DESTPK | DAXUYANI| DOSYA| FORUM| ANONS|PRENSIP | E MAIL | ARŞV | WEBMAIL

Lkolneke nuh di war kurdolojiy de



Kurdinfo:14:34 - 14/1/2012

pirtka lkolner doktor Nodar Mosak “Kurdistan pirsa kurd di siyaseta derve ya Rsyay welatn rojavay de (saln 90 qirn XX destpka qirn XXI)” bi ziman rs ap kir.


Ensttuya Rojhilata Navn Ensttuya Rojhilatnasy ya Akademya Zanist ya Rsyay di dawiya sala 2011- de li Moskoway pirtka lkolner doktor Nodar Mosak “Kurdistan pirsa kurd di siyaseta derve ya Rsyay welatn rojavay de (saln 90 qirn XX destpka qirn XXI)” bi ziman rs ap kir.

Mebesta Nodar Mosak ji bjeya “rojavay” Emerka welatn Yektya Ewropay ye (Fransa, ngilz, Almanya, talya her n din) ye. Pirtk 344 rpel e ji s bean pk tt. Nirxkar (recensent) pirtk profesor M. S. Lazerev profesor L. . Medvedko ye, redaktor berpirs y xebate profesor O. . Jgalna ye. Her weha Nodar Mosak PDF ya ekl daw ya xebate xwe ji min re rkir ko ez j di derbar v xebat de wek oponentek nernn xwe diyar bikim.

Di v xebata xwe de Nodar Mosak karek gelek balk kirye, balkya v kar ew e ko ne wek karn tradtsyonel ko heta nuha di war rojhilatnasy de bi teybet di war kurdolojy de hatye kirin. Nodar Mosak by lluziyon (b xeyal) b dealzekirin li ser asas dokumentn li ber destn w nzk pirs bye mirov dikare bje ji ber w j karek zanist objektv kirye. Di xebatn kurdzann Sovyeta ber pa Rsyay de heta derecek dealzekirina pirsa kurd di siyaseta derve ya Rsyay de heye. Kurdzann Sovyeta ber pae Rsyay di xebatn xwe n kurdolojy de syaseta derve ya Sovyeta ber Rsyay dealze dikirin. Her weha rojhilatnas kurdologn welatn rojava j di karn xwe n rojhilatnas kurdolojy de di bin teesra Eurosentrzm de ne.

Nodar Mosak di v xebata xwe de li ser asas dokumentn wezaretn derv yn dewletn van welatn ko li ser wan lkoln hatye kirin gelek rexneyn hik li syaseta derve ya Rsya, Emerka welatn Yektyan Ewropay digire. Nodar Mosak di ve xebat de digh encamek ko ev welat tev pirsa kurd ji bo berjewendyn xwe di tkilyn xwe yn bi welatn ko Kurdistan pere kirine bi kar tnin. Nodar Mosak herweha neobjektvbn dealstbna part, rxistin syasetvann kurd d siyaseta wan ya derve de derdixe ronay.

Yek ji balktirn tit di v lkoln de heye ew e ko Nodar Mosak digih encamek ko ew welatn ko w li ser wan lkoln kiriye di stratejya wan ya syaseta derve de pirsa kurd ya tevay nne, l siyaseta wan ya di heq her perek de heye ew j li gor tkilyn wan yn bi van welatn ko Kurdistan pare krine de ye. Wek mnak Rsya wek tradsyonel herdem di siyaseta w de pirsa Kurdistana Turkye aktuel bye ew j ji ber Turkye Rsya herdem bi problem bne wek di pirsa Kafkasyay de pirsa Asya navn pirsa avn germ de. Herweha ji bo ingilzan herdem pirsa bar Kurdistan aktuel bye, nuha ji wek mnak ji bo Emerkay pirsa bar rojhilat Kurdistan aktuel e ev nan dide ko konsepteke wan ya tevay di heq pirsa kurd de nne, konsepta wan li gor tkilyn wan yn bi van welatn ko Kkurdistan pere kirine de ye.

Be yek y v xebat di bin sernivsa “Kurdistan pirsa kurd di siyaseta Emerkay ya Rojhilata Navn de’’ ye. Hinek ji xaln ko di v be de li ser hatine sekinandin ev in:

— Gringiya Kurdistana bar di siyaseta Emerkay ya herem de

— Siyaseta Emerkay di pirsa kurd li Iraq Kurdistana Iraq di dawya qirn XX- de.

— Siyaseta Kurdistana Bar bi Emerkay re herweha nakokyn Kurdistana bar bi rvebir Emerkay n li Iraq.

— Siyaseta Emerkay di heq kurdn Turky de.

— Nakokyn Emerka Turky di heq Kurdistana bar de.

Be dudoy di bin sernivsa ’’Siyaseta Yektya Ewropay welatn endam Yektya Ewropay di heq Kurdistan pirsa kurd de’’ ye. Hinek xaln balk n v be j evin:

— Bikaranna pirsa kurd ji aly Yektya Ewropay ve di tkilyn w yn bi Turky re.

— Siyaseta Yektya Ewropay ya kurd nirxandina w ji aly Turk de.

— Syaseta Yektya Ewropay di heq Kurdistana bar de.

Be sisiy di bin sernivsa ’’Kurd Rsya: By illuziyon (xeyal). Siyaseta Rsyay di heq pirsa kurd de’’ ye. Hinek ji xaln grng n v be j ev in:

— Rsya Kurdn Iraq di saln 90 n qirn XX- de.

— Faktora petrol di siyaseta Rsyay ya Iraq de.

— Rsya PKK.

— Rsya Kurdistana Iraq 2002 2006.

Pirsa Kurdistan faktorn tkiliyn Rsyay welatn rojava (Emerka welatn Yektya Ewropay) bi ran Sryey re di v xebat de t analz kirin.

Di v xebata xwe de Nodar Mosak gelek dokumentn ji wezaretn derve yn welatn cuda bi kar anne gelek dokumentn balk n dezgehn wan welatan hatine bi kar ann. Jixwe yek ji gringya v lkolne ew e ko Nodar Mosak ev dokumentn hja balk civandye anye ber dest xwendevan. Di v xebat de zdey 500 dokumentan hatine bi kar ann weandin, ev bi xwe nan dide ko ev xebata zanst ka uqas giranbuha ye.

Aktuelbna xebat di war ilm de: Xebata Nodar Mosak di naveroka xwe de byern grng n droka kurdan ya serdem tne ber dest xwendevan, herweha di di heq w dema ko li ser lkoln hatye kirin de gelek titn balk ron dike. Ev xebat ji alk din ve di tkilyn kurdan bi welatn derve re di k de kmay at hebne derdixe ort. Di v lkoln de gelek titn di war seneet qadn dplomasy de ko ne nivsk hene ko mrov dikare j sd vergire hene. Di v xebat de gelek titn sd j wergirtin heye ko at tekrar nebin.

Njentya xebat di war lm de: Gringya njentya v xebat ji al ilm de ew e ko Nodar Mosak bi awayek ilm li ser asasn dokmentan cara piy faktayn nuh jdern berfireh bi awayek komplet tne ber dest xwendevan.

Teork qmet v xebate di war lm de: Ev xebata Nodar Mosak ji al teork li gor norm xebatek lm hatye kirin. Nodar Mosak di xebata xwe de ber xwe daye gelek poltolog, droknas flologn ji gelek welatan gelek caran xebatn wan wek avkan bi kar anye bi awayek komplet li ser tema ko konkret li ser lkoln dike kar kirye.

Pratk qmet v xebat di war lm de: Analz encam ko Nodar Mosak di v xebata xwe de ghay d gelek balk bin ji bo berpirsn hzn siyas n bar Kurdistan, dezgehn tkilyn siyas bi welatn derve re nversteyn Kurdistan (faklteyn wan n ilm siyas didin ) ji bo di dersn drok de b bi kar ann.

Netca xebat di war lm de: Xebata Nodar Mosak bi tevay li gor norm metodeke lm hatye kirin pareyek ji droka kurda ya nediyarkir pke xwendevana dike. Nivskar pir diqat ji dealzekirina siyaseta derve ya Rsya ji tesra Eurosentrzm bi dr ketye analzek objektv ilm pke dike.

Mim xebat lkolnn Nodar Mosak n ber j xwendine yek ji xebata w ya ilm ya bi nav “Kurdistan: Resrs Poltka” ji du toman pk t ko bi berfireh resrsn li hem pereyn Kurdistan tne ber dest xwendevanan. Dema mirov w xebata w dixwne mirov ba tdigh b Kurdistan iqas dewlemend e awa ev dewlemwndya w bye bela ser w. Ew kar nuha j karek ilm sekeft ye. L div xebata w ya nuh de bguman meriv dibne ko awa Nodar Mosak xwe bi pirsa Kurdistan kurd re diwestine xebatn batirn li kurdolojy zde dike.

end gotin li ser kurdolojy karn lm. Kurdzan wek ilim nuha di krzek de ye. Nuha di heq pirsa kurd Kurdstan de gelek publkasyon dertn l karn fundamental n ilm gelek km in. Ji alk din ve nuha li welatn ko Kurdistan pare kirine li hinek welatn xrnexwazn kurdan li hember kurdan rieka xwedgirav ”lm” dest p kiriye. Li gelek unversteyan sempozyumn xwedgirav “ilm” li ser etnografya, lingvstk warn din din pk tinin pirtkan ap dikin di kovarn zanit yn navnetewey de monografiyan ap dikin.

V kar ji bo ko parekirin tevlihevy di qada navnetew de di heq pirsa kurd de bikin dikin. Bguman bersva van terefan bi kar amator nabe. Div karn kudolojy n ji al kurdan ve tn kirin bi zimann biyan j (ingilz, frans, elman, rs hwd) bn weandin. Welatn ko Kurdistan pare kirine hinek welatn xrnexwazn kurdan girany didin zimann biyan kar wan yn dijberya kurdan heriqas ne bi dil me be j pir bi hostey tt kirin ldixebitin ko j re kirasek ilm bibnin. Ev kar wan heta dereceyek tesr j dike ji ber pa dibin jder ji rojhilatnas kurdnasn biyan re. Hem ev karn wan wek xebatn ilm dikevn kitbxaneyn welatn biyan. Divt em kurd j bikarin bersva wan bi awayek ilm, di mustewayeke bilind de bi zimann biyan bidin da ji rojhilatnas kurdnasn biyan re bibin jder. An na bi amator, pevn an j gunehbarkirina bi nezantiy tu feydey nade. Xebata Nodar Mosak di v war de mnakeke gelek hja ya.

Ez spasya xwe pke dost heval xwe Nodar Mosak dikim ji bo v kar ilm di war kurdolojy de. Hvdar im ko d di karn xwe yn bt de j her batir serkeft be.

 

Dr. Ekrem nen

ekremonen@hotmail.com

 




 0     MESAJLARINIZ ( Mesajn we)


 


 NEYN DAW

Gazeteler calan´n tm Trkiye´ye yapt ary menetlerine tad
08:53   22/3/2013
 Diyarbakr´daki Nevruz kutlamalarnda Abdullah calan´n "Artk silahlar sussun, fikirler ve siyasetler konusun" ars gazetelerde geni yer buldu
Newroz Proz be!
21:04   21/3/2013
 Siverek Newroz Nostaljisi
calan: "Bizi blmek ve attrmak isteyenlere kar btnleeceiz"
20:27   21/3/2013
 PKK lideri calan’n BDP tarafndan 21.03.2013 te Diayrbekir’de dzenlenen Newroz mitinginde okunan mesajnn tam metni
Li Navenda Kurd ya Siwreg prozbahya 8 Adar...
17:01   10/3/2013
 8 Adar roja jinn kedkar jinn kurd
Sene 1921: Kogiri isyan, Alier ve Zarife
11:49   10/3/2013
 Hareketin fikri nderi ise KTC yesi olan Baytar Nuri Dersimi’ydi.
Mir Bedirxan zerine Dnceler
11:46   10/3/2013
 1839 da, Nizipde meydana gelen, brahim Paa-Osmanl-Sava ok nemli bir dnm noktas olmutur.
´Petrol Krtlere bamszlk getirecek´
17:31   8/3/2013
 ngiliz Independent Gazetesi, petroln Irakl Krtlere bamszlk vereceini savundu
DTK dan DDKD ye Ziyaret
16:25   7/3/2013
 DTK Ebakanlar Aysel Tuluk ve Ahmet Trk, DTK Daimi Meclis yesi Seydi Frat, Amedde bulunan DDKD, KADEP, SP, Azadi nisiyatifi ve HAK-PARa srece ilikin bilgi alveriinde bulunmak ve srece katklarn istemek amacyla ziyaret gerekletirdi.
aycidan al haberi
14:36   7/3/2013
 ay ocan ona braktmda elinde kaln bi dosya vard, okuyup glyordu.
”Kosova iin ileyen mekanizmalar, ne Filistinliler ne Krtler iin iliyor”
14:34   6/3/2013
 Ortadou´da iler hak ve sorumluluklar zerinden deil, hibe ve sadakat zerinden yryor
´Krdistan bugn Trk milliyetiliinin igali altndadr´
20:54   4/3/2013
 Krt sorunu, Krdistan’nn Kemalizm tarafndan smrgeletirilmesi sorunudur