Medya mixalîf

Di welatê ku tê de medya mixalîf tunebe, yek dengî heye û li wir rastî têne veşartin. Yek dengî û yek rengî civakê pêş ve naxe, nûjen nake. Ji bo pêşveçûna civakî pir dengî û pir rengî, azadî û demokrasî pêwîst e. Di nav gel û neteweyên rojhilata navîn de herî pir pêwîstiya kurdan bi azadî û demokrasiyê û herweha bi pir rengî û pir dengîyê heye.

 

Dema mirov li masmedia kurdên bakur, li kovar, rojname, tv û malperên înternetê yên kurdên bakur dinêre, di nav wan de yek weşaneke mixalîf ku li kurdan rexne bigre, şaşî û tradisyonên nebaş yên civakî mahkûm bike, li hemberê şaşiyên partî û rêxistinên siyasî helwes bigre, li dîtinên wan, siyaseta wan ya şaş rexne bigre tune. Li gor hinekan kurdên bakur ji hêla îdeolojîk û û siyasî ve bûne du beş. Hinek Apoyî ne û hinek Barzanîcî ne. Dema mirov li weşanên piştgirên Apoyîyan dinêre rexne li Barzanî û Talabî tê girtin û li weşanên piştgir û parastvanên Barzanî dinêre ew jî tenê rexne li PKK û Apo digrin. Weşaneke mixalîf ku rexne li herdu aliyan bigre tune.

 

Rojname û kovarên siyasî, radyo û televizyonên kurdî ne weke malê gelê kurd in, herweke malê partî û rêxistinan in. Ew berjewendiyên partî û siyaseta xwe derdixin pêş û li gor berjewendiyên grubî tevdigerin û berjewendiyên netewî dernaxin pêş. Divê medya kurdî pêşî di xizmeta gel û netewa kurd de be û ji bo doza netewa kurd pêdiviyên xwe bîne cih û xizmeta gel û welat bike.

 

Kurum, anku dezgehên medyayî ji bo gelên bindest girîng in. Ew bi riya medyayê rewşa xwe û têkoşîna xwe ji raya giştî a netewî û ya cîhanê re rave dikin.

 

Ji xwe re li televizyonên kurdî binêrin. Mirov çi temaşe dike? Gelo gelê kurd dixwaze çi temaşe bike? Heta niha televizyoneke kurdî ji gel nepirsiye bê ew dixwazin çi temaşe bikin. Di televizyonên kurdî de hêla herî qels jî tunebûna fîlm û rêzefîlman e. Niha di vê demê de rêzefîlm û bi taybetî mijarên rêzefîlman li ser civakê gelek tesîr dikin, bandor datînin.

 

Divê televizyonên kurdî bi hestên kurdayetiyê weşan bikin, berjewendiyên gel û welat li ser berjewendiyên grubî, siyasî û rêxistinî bigrin. Divê ew bibine dengê gel. Ji bo doza kurd û Kurdistanê kar û xebatên berfireh û xizmetên giranbiha bikin.

 

Di televizyonên kurdan de kesên profesyonel ku erbabê karê xwe ne kar nakin, kesên amator kar dikin. Ev jî kalîteya weşanên televizyonan dixe xwarê. Kurdî û tirkiya gelek nûçegihan û spîkeran jî nebaş e. Di weşanan de jî guhertin û xwenûkirin tune. Nûçeyên ku pêşkêş dikin têr nake, di nûçeyan de jîndarî tune û pir hindik wêne hene. Gelek programên wan yên curbecur bi tevahî qels in. Divê berbiprofesyoneliyê ve gav bê avêtin û kalîteya weşanên televizyonê bê baş kirin û bi kalîteyeke bilind weşan bê kirin.

 

Li Kurdistana azad jî divê medya kurdî wezîfeyên xwe yên balkêşiyê pêk bîne û heta di hinek waran de helwesteke mixalifî werbigre. Ev bû nêzîkê bîst salan di Kurdistana azad de çima ji xeynê çêkirina Xanîyan tişteke din nayê çêkirin. Çima hêj jî yek fabrîqeyeke li başurê Kurdistanê çênebûye. Hukumeta herêma Kurdistanê butçeya xwe li kur û ji bo çi xerç dike? Kurd ji sedî hifdeh (%17) ji hatina petrolê pay werdigrin, ji deriyê gumruka Îranê û deriyê gumruka Îbrahîm Xelîl salê bi milyonan dolar hatin tê. Hemû li ser hev hatina hukumeta Kurdistana Azad ji çil milyar dolarî kêmtir nîne. Ev pere pê çi dibe? Hema ji bo zarokên kurd fabrîqeyeke godîs –şekir- û çokolatan çêkin, fabrîqeyeke biskuvîtan çêkin, ma çi dibe? Hemû tiştên xwarinê ji Îran û Tirkiyê têne başurê Kurdistanê û li wir têne firotin. Kurdistana azad bûye bazara Îran û Tirkiyê. Lewre jî divê medya kurdî bal bikşîne ser van tiştan û rexne li hukumeta herêma Kurdistanê bigre.

13.01.2008