DESTPÊK | DAXUYANI| DOSYA| FORUM| ANONS|PRENSIP | E MAIL | ARŞÎV | WEBMAIL


kalpak@spray.se

Mustafa Kalpak    

’’Kürt Açılımı’’ Kürt Yol Haritası (2*)


23/8/2009

Kopenhag Kriterleri açısından Kürt şartı veya Kürtler için izlenecek yol haritası nasıl olmalıdır?

Türk Hükümetin üyelik için katılım sürecinde AB ile yapacağı görüşmelerde, Kürt sorunu ‘’Genişletilmiş Siyasi Diyalog’’ çerçevesinde,  aşağıdaki noktaların gözetilmesi gerekir.

Türk Hükümetinin (tam) üyelik  için katılım görüşmelerine başlaması için aşağıdaki öncelikler alanlarını tercih etmesi gerekir.

 

Kürt yol haritası ve uluslararası hukuk

 

Türkiye Avrupa Birliği’nin BM’in İnsan Hakları ile ilgili almış olduğu tüm antlaşmaları ve kabul etmeli ve imza atığı bütün uluslararası belge ve antlaşmalarını iç hukukunda uygulamaya sokmalıdır. Ayrıca bu sözleşmelerin tüm ihtiyari ve ek protokolerini imzalamalıdır.

 

·         BM Uluslararası Her Türlü Irk Ayırımına Karşı Antlaşma ile İhtiyari ve ek protokolü

·         Uluslararası Ceza Mahkemesi Tüzüğü  Antlaşması.

·         Uluslararası medeni ve siyasi Haklar Sözleşmesi ve İhtiyari Protokolü

·         Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel  Haklar Sözleşmesi

 

Kürt yol haritası ve AB uyum süreci

 

·         Türkiye Hükümeti, Kopenhag Kriterleri ve Avrupa İnsan Haklarının ruhuna uygun olarak Kürtçe eğitim, ifade, toplantı ve gösteri, basın ve yayın, örgütlenme özgürlükleri için hukuksal ve anayasal garantileri açık ve net bir şekilde güçlendirmesi ve bunları uygulama alanlarına sokması lazımdır. Bunun için de hükümet, gerekli yeni anayasal ve yasal değişiklikleri, yeni reform paketleri ve ‘’ Yeni Uyum Yasalarını’’ meclisten çıkarması gerek. Bu hususların hepsi izin/yasak mantığından çıkarılip birer hak manzumesi haline getirilmesi lazımdır.

·         Türkiye Hükümeti hukuk kuralarını güçlendirerek, mahkemelerin çalışma usullerini Avrupa standartlarına kavuşturmalıdır.

·         MGK Anayasal bir kurum olmaktan çıkarılmalıdır.

·         Türkiye Hükümeti kapsamlı bir ekonomik strateji programı izleyerek, Türkiye’nin Batı tarafı ile Kürt halkının yaşadığı bölgeler arasındaki eşitsiz gelişmeyi ve dengesizliği azaltmak amacıyla ekonomik, toplumsal ve kültürel fırsatları artırmak için ilave tedbirler alarak, yeni ekonomik gelişme alanlarının yaratılması için projeler sunulmalıdır. Bu sayede, ekonomik göçün önüne geçilmelidir.

·         Türk Hükümeti, Avrupa uyum süreci döneminde, Kürt sorununu acil bekleyen temel konuların çözümü için, Kopenhag Kriterlerin ruhuna uygun bir şekilde, yeni Katılım Ortaklık Belgesi’nin belirttiği öncelikler (2003-2004) ile Kürt Siyasi Kriterlerini (2004-2005) ’’genişletilmiş bir diyalog’’ yolu ile birlikte Ulusal Programı’na alarak, açık ve somut bir reform paketi sunmalıdır.

·         Avrupa Ulusal Azınlıkların Korunması için Çerçeve Antlaşması.

·         Avrupa Bölgesel Diller ve Azınlık Dilleri Antlaşması.

·         Avrupa Parlementosu ‘nun Avrupa İnsan Hakları Antlaşmasına Tavsiye Kararı olarak sunduğu 1201 nolu Ulusal Azınlıkların Hakları Ek Protokolu.

 

·         Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Sözleşmesi

·         Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin tüm maddeleri ile ek protokoleri

·         Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına uyum sağlanması

·         Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı

·         Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi’nin tavsiyelerine göre önlemlerin uygulanmaya konulması

 

·         Hükümet, Meclis’in (Kuzey) Irak’a askeri müdehale kararını durdurmalı ve bu istekten vazgeçmelidir

 

.

Reform programı -reform paketi -aşağıdaki noktaları gözetmelidir:

 

kısa vadedeki politik kriterler - yol haritası-

 

·         Anayasa ve yasalardaki Kürtlerin varlığını yasaklayan veya inkar eden tüm düzenlemelerin kaldırılması gerekir. Anayasa ve yasalar ülkenin çok kültürlü, çok dilli etnik çoğulculuğunu garanti altına almalı ve onları korumalıdır. Kürtlerin kendi ana dileri ile TV ve Radyo’ da serbestçe yayın yapmaları önündeki tüm yasal ve bürokratik engelerin kalkması gerekir.

·         Kürt diline cevap veren ve bügün Türkiyeli Kürtler tarafından kullanılan  Kürt Alfabesi, hükümet tarafından kabul edilmelidir. Milli Eğitim Bakanlığı’nca bu hususta bir genelge yayınlanmalıdır.

·         Kürtlerin kendi ana dilerinde TV ve radyo’ da serbestçe yayın yapmaları önündeki tüm yasal ve bürokratik engelerin kalkması gerekir.Özel, yerel ve bölgesel yayım yanısıra, RTÜK’e bağlı bölgesel özerk bir ‘’Puplic service’’ Kürtçe Radyo ve Televizyon Kurumu (KRTK) kurulmalı, bu kurum Kürt Dili ve Kültürü Bilgilendirme çalışmaları adı altında , vergiler tarafından karşılanacak tam gün yayım için gereken düzenlemeleri yürütmelidir. Tam ve özerk bir yayım için hemen bir yönetmelik çıkarılmalıdır.

·          Köy Koruyuculuğu Sistemi kaldırılmalıdır. Köyleri yakılan ve yıkılan, zorla göç ettirilen insanlar, yeniden yerlerine güvenlik içinde dönmeleri sağlanmalı, zarar ve ziyanları devlet tarafından karşılanmalıdır.

·         Hükümetin inisiyatifi ile, sıkıyönetim ve OHAL bölgelerinde, toplumun değişik kesimlerinden oluşan tarafsız bir Yurtaşlık Adalet Komisyonu kurulmalı, komisyon; serbest bir şekilde alttan ve üstten yaratılan terör ortamında zarar görmüş, şucsuz yere yakınını kaybetmiş, ekonomik zararlara uğramış, çeşitli haksızlıklara maruz kalmış insanlar ile temas kurarak, bu insanların sorunlarını rapor halinde hükümete, ve yine bu bölgelerde kurulacak bir nevi Özel ve Geçici Mahkemelere, intikal etirilmek suretiyle, bu yolla derin maddi ve manevi tahribatların bir ölçüde iyileştirilmesi yoluna gidilmelidir.

·         İsimleri değiştirilmiş il,ilçe, köy ve mezraları yeniden eski adlarına kavuşturulmalıdır. Kürt ana ve babalar yeni doğan çocuklarına kürtçe isim takabilmelidirler. Ayrıca, isim değiştirmek bir yurtaşlık hakkı sayılmalıdır. Bu hususların önündeki yasaklayacı ve kısıtlayacı tüm genelgeler, bürokratik ve yargı engeler, derhal kaldırılmalıdır. Bu hususta yeni yönetmelik çıkarılmalıdır.

 

·         Terörizm, terör suçu ve terör örgütleri kavramları yeniden ele alınmalı, bunlara açık bir tarif getirilmeli, şiddete başvurmayan siyasi, etnik, sosyal ve kültürel örgütlenmelerin üyeleri terör tarifinden zarar görmemelidirler. Anti Terör Yassası ve diğer ceza yassaları insanileştirmelidir.

·         ‘’Bölücülük’’ ve ‘’düşünce suçlarından’’ hapishanelerde tutulan siyasi mahkumlar serbest bırakılmalıdır. Siyaset yasağı kaldırılmalıdır. Hakkında siyaset yasağı bulunan siyasetçiler, siyasi hayatlarına geri dönmelidirler.

 

 

 

 Orta vadedeki politik kriterler-yol haritası-

 

1. Anayasa ve yasalar Kürt dili ile eğitim ve öğrenim görme hakkını garanti altına almalıdır. Bu konulardaki tüm anayasal ve yasal engeler kaldırılmalıdır. Kürtçe öğrenimi sadece kurslar ile sınırlı tutulmamalıdır. Bu hususta Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bölgesel özerk bir Kürt Dil Eğitim ve Öğrenim Kurumu oluşturulmalı, Kürtçe, serbestçe eğitim ve öğrenim bir dil olarak kabul edilmelidir. Ayrıca, Partiler amaçları için Kürtçe’yi siyasi bir dil olarak da kulanabilmelidirler.

 

2. Anayasa ve yasalar, etnik ve kültürel değerler etrafında, bölgesel ve şehir bazında, siyasi parti ve dernek kurmaya izin vermelidir. Siyasi partiler isterlerse sadece bu alanlarda partilerini seçimlere sokabilmelidir.Bu hususlarda yasal güvence sağlanılabilmesi için var olan mevcut tüm Anayasal ve yasal engelerin ortadan kaldırılması lazım. Hükümet bu konular için gerekli reformlari meclisten çıkarmalidir.

 

3. Tarihsel olarak Kürtlerin binlerce yıldır üzerinde yaşamış ve bügün de yaşadıkları ‘’Güney Doğu Anadolu Bölgesine’’ coğrafik ad olarak Kürdistan denmesinden hiç sakınca yoktur. Bu yönden hukuki ve siyasi engellerin tümü ortadan kaldırılması lazımdır.

4. Parti kapatma yasağına son verilmelidir.

 (2*) Bir önceki ’’ Kürt Açılımı’ ve Yol Haritası’’ yazısı 2000 Mayıs Ayında ’’ Agenda 2000’’ adı altında İsveç’te kurulan İsveç Kürt İnisiyatifi Komitesi üyelerine öneri/bildiri olarak sunulmuştu ve  yine İsveç’te bazı Kürt şahsiyetlerine bildiri şeklinde  elden dağıtılmıştır.  ’’Kürt Açılımı’’ Kürt Yol Haritası 2’’  Aralık 2002 de ’’AB’nin Türkiye ile üyelik görüşmelerine başlaması henüz erkendir’’ ile  Kasım 2003 ’’Kürtlerin hakları henüz güvence altına alınmamıştır’’ yazılarından alınan ’’Yol Haritaları ’’ özetidir. (Bak kurdinfo.com)

2009 Ağustos

Mustafa Kalpak

 

 

---
Nivîsên din yên nivîskar
23/8/2009  ’’Kürt Açılımı’’ Kürt Yol Haritası (2*)
15/8/2009  Kürd´ açılımı´ ve yol haritası
10/7/2009  Rewşa nû û hin perspektîf