DESTPK | DAXUYANI| DOSYA| FORUM| ANONS|PRENSIP | E MAIL | ARŞV | WEBMAIL


fahrikeya@mynet.com

Fahri Karakoyunlu    

Ziman jiyan


21/12/2010

                

Dema ku em di rvebirya Baroya Amed de bn (2000-2006) gelek heyetn biyan  dahatin herem bi teqez seredana Baroya Amed dikirin. Lewra,  him ji bo mafn mirovan him j ji bo pirsgirka kurd, dtin ramann Baroya Amed ji bo wan  girng b.

                

Bi rast, di seredana heyetan de, bi pirran li ser hinek mijara di v war de guhertinn hiqq, pvajoya Yektya Ewropay dihate nirxandin keya kurd j, di v arov de, bi gelemper   wek pirsek drok  dihate rojev.

                

Di van seredanan de, wek ku ro hinek biryarn li ser zimn tne girtin de, heyetek ji me hinek pirs kirin. Bi rast, ta ro di seredana heyetan de, bi v away pirsn taybet nehatib pirsn. Pirsn heyet, ta dawya li ser bikaranna ziman kurd b. Wek mnak, baro, di v war de dikarin i bikin? Dsa, wek di dan standina titan de, di tkilya bazirgan  de, di xizmet aredary de biakaranna ziman kurd  qedexe ye an na? Mnak, li dikanan li bazaran de, li ser titn ku tne firotan, navn wan bi kurd, taybetmendya wan, bhaya wan bi kurd nivsandin ima nayn bikarann ima ji bo v kar hn hewlnadin?

                

Bi rast em ji bo pirsek wiha ne amade bn. Berdevk me, bersvek qedexebna li ser ziman kurd bi gelemper da. L heyet bi bersva me tetmn ne b gotin ku Gelo hn, ta v maf wek pratk bikarneynin di nav xwe de ziman xwe nekin bazar, hn li bende guhertinn qann bin, d awa maf ziman kurd w di rojevke ve.  Ger hn, hiqqa ku ji bo we, bi destn desthilatdaran hatibe afirandin qebl bikin, d awa  maf we y  bi destwekeve? Bi ya me, him ji aly hiqqa navnetew him ji aly hiqqa navxey de, ji bo bikaranna zimn ya li bazar jyana bazirgan  de tu asteng nne, hn bi dest aredaryn xwe, dikarin ziman kurd di nav jyana tcarkin.

                                      

Yan maf zimn and d Keya Kurd areser bike, an j areserkiririna keya Kurd d maf zimn and bne!

         

Ji ber v, biryar daxuyanya  hevserok BDP Selahattn Demrta ya bi du ziman jyan biryarn ku ji alyn Kongra Civaka Demokratk de hatin girtin, ji bo syaseta kurd ji bo keya kurd r li gellek astenge vedike,   pvajoyek giring e.  Ev biryar daxuyan, li ser gel kurd, saz   aredaryn kurd bi ern deng veda  bi pratka wek me li jor dyar kir ket jyan. Li ser v daxuyany biryarana j, gefn  Serok Meclsa Nuneran, gefn Serokomar gefn Serfermandarya leker hate rojev. Ev gef li dijsekina bi tund, dyar dike ku, syaseta ku bi nav gel kurd t kirin ketye ryek kurdewar rast, ev j, dibe sedeme  h harbna wan. Ev t v watey ku, xeleka her qels ya key kurd; ziman e, gere kurd bi v xelek bigrin bernedin.

 

Ziman ji bo Kurda taybeti Kurdn Bakr- syaset bi xwe ye. Ger em  ziman kurd nekin bingeha syaset, t wateya syaseta kurd namne.

                

Gava ku mirov, keya kurd, wek maf bidestxistina arensya netewey bibnin , bi rast areserkirina maf zimn and, bi desthilatdarbn, bi dewletbn  ve girdar ye. Bidestxistina arensya netewa kurd, keyek drok syas ye. Ji ber w, d gellek dem pvajoyan bibor ne. L  bi rasti ta ku  bighije w qonax, div hinek merheleyan girg wek maf zimn and bidestxne. Ji ber ku, him r li ser piaftina bte girtin, him j,  li dora zimn drok,  hest ramann gel b hnandin, div ev tekona bi her away bibe bingeha syaseta kurd. Wisa t xwuyakirin ku, keya kurd li bakr Kurdistan d li ser maf zimn and d ji xwe re r veke.

 

Li gor hiqqa navnetew mafn zimn and, wek mafek rewa t qeblkirin ert mercn navnetew j, ji bo v  maf, r dide tekona dplomasya kurd.

 

Wek t zann,  daxwazn mafn zimn and, di chana royin de, herg die dikeve rojev. Tu dewletn demokratk nikarin li ber van daxawazn rewa, mer ahlaq bisekinin. Lewra, dewletn li ser fikr netew hatine damezirandin, iro ji w felsefa yekalt drdikevin, rastya civak dibnin xwe ji n de, bi rkpk dikin. Piralt, pirolt pirzimanit pirandtiy qebl dikin. Ev rewa, ji bo dplomasya Kurd rewek ern ye. Kurd her iqas daxwazn xwe y syas bi her wey tne ziman j, li gor min Kurd, ikqas karibin maf bi ziman Kurd perwerdehy daxwaz bikin bi dplomasyek xurt v daxwaz li her platforma navnetew li nav welt di rojevkin, serkeftina v war, w r li daxwazn syas j veke.

 

Ger kurd, bi rasyonaltek navnetew hiqq ji bo maf zimn bitkoin derfetn ku di dest wan de hey bikarbnin, d ji aly dplomasya navnetew de, Dewleta Tirk tke tengasyek mecbr guhertinn zagon ihtiraz nandayna wan yn li ser peymann navnetew ztir  bikin.

 

ro, jyanek bi du ziman, ta s ziman xwe li nav din herg die dide hsandin li gor van daxazana hiqqa dewletn demoqratk xwe diguhernin. Ji bon van dewletana, jyanek bi d ziman, berb dewletn bi du ziman ve die ev destkeftinana ji bo wan dewletana civatana dibe rmetek. Ev destkeftinana lihevhatinana, ji bo hemwelatyan mkann bihevrejyan diafirnin dibe bingeha hemwelatbyin j.

 

Bi rast, ger kurd li hivya guhertinn zagon bipn, d ev guhertinana bi hsan ne be. Ji ber  ku hinek mafn rewa tu car xwe bi hiqqa ya ku w maf kar kir re girnade.  Ji xwe ya ku v maf dike maf, taybetmendya w ya rewa ehlaq ye. Ger ne wisa ba, ev mafana d awa bihata destxistin?

 

Dewleta Tirk, gere htirazn ku dane  ser peymann navnetew y  ku qebl kir de  rakin, r li bikarann perwerdahya bi ziman kurd vekin.

 

Ji bo kurda  maf zimn, maf hebna gel kurd e, maf erdngaryek, maf drokek, maf andek bi naverok bi rmet, maf arensya neteva kurd e. Ji ber v, desthilatdarya tirk, gere d dev ji van gefn njatperest ziman nkarkirin, rn hovane berdin. Da ku, rojek em bibin civakek  dewletek bi du ziman.  

 

Daxuyanya serfermandarya leker reaksyonn njatperest, dide nan ku, poika golik d li ser v xal biqete. Ger mjoy dewlet, hn di felsefa deme damezirandina Komara Tirk de may be syaset syasetvan nikaribe xwe ji v wesayeta mjoy leker  azad bike,  d kijan pirs w areser bibe. Ger ji bo maf zimn, bi v away rin ne ahlaq bne kirin, em qala i dikin gelo? Peyvn vala, peyvn durt yn bi nav biraty wekhevty t i wate y? Bi van riana, di mabeyna kurd tirkan de, d awa  bawer tkeve jyan? Ger syasetmedarn tirky ji kurda daxwaza rz lgirtina yasay bikin, gelo kurd ji k rzgirtina maf hebna xwe  bikin?  Syaset syasetmedarn tirk gere zanibin ku, hinek maf hene ku rewa ye, mer ye ahlak ye; ji bo v,ev  mafana li ser her yasay ye. Yn ku bi nav hiqq, van mafana qedexe dikin ji civakn ku ji van mafana b parin htinin j, rz lgirtina yasayan dixwazin, ev daxwazn wan,ne ahlaq ne j mirovah ye. Ji ber w, di wjdan gel kurd de d ev qedexekirinana ev zagonana, b wate maye. Ji ber v di war zimn and de, her biryar alek  mer ye. Ji bo w, ne dinya d diya ber ye ne j kurd di kurdn ber ne. Werin em ji ziman hevudu fm bikin bi jyanek  du ziman dest p bikin, ta em bighin dewletek bi du ziman.

 

Ziman Kurd rmet wjdan gel Kurd e. Ev rmet wjdan, li dij asmlasyon eka her mezin e, gere di her war  de, tkeve jyan.!

Li ser van biryar daxuyanyan, erka her mezin dikeve ser sazyn kurd bi taybet dikeve ser miln aredaryan. ro, kurd bi rya aredaryan, li Kurdistan xwed erkek mezinin desthilatdarin. Div ev erka desthilatdarya, pywirn xwe yn bajarvany  bi awayek rasyonal, vekir demokratk bininch.

 

Ji alyn din ve j, pvajoya ku ro gel kurd tde ye, ji aly jyana  andi de j  pywirn girg daye ser miln aredaryan. Ji bona w, wek ku niha li gellek aredarya destpkir de, xebatn and, huner jyana etnografk bi awayek zanist gere bte meandin. Di xizmetn  aredaryan y bi ziman kurd de t astengek yasay nne, bes bi tpn latn - bi gotina yasay, bi herfn tirk- bte nivsin. Di xebatn and zanyar de, di xebatn apemeny raghandin de ziman kurd bikarann, gere bibe presbek mer ahlaq.

 

Mijarek girng j ev e ku, aredaryn herem karin ji bo xebatkarn xwe qir holn dayik vekin ziman kurd li wir fr zarokan bikin. Li gor ku ez dizanim ji bo van  sazyana, ji ber ku ne di statya sazyn perwerdehy de ne, d tu astengn yasay j nn be. T zann ku ev end saln v dawy ji aly wezareta perwerdehy de gellek holn dayik berdibistan hatine vekirin da ku zarokn kurd di 4-5 salyan xwe debi hsan  asmle bibin. Ji bo v poltka asmlasyononst, gere kurd  sazyn alternatf y wek min li jor dyarkir di jyankin.

 

Ji bo jyanek bi rmet kurdewar, div ev xebata her berdewam be, da k karwan me bigihje  mirad mexseda xwe.

 

21.12.2010- Amed

                                                                                                                                          

Fahri Karakoyunlu

---
Nivsn din yn nivskar
2/2/2013  Tirsa wendakirin
25/1/2013  Davos Kurd
30/7/2012  Dinya dewran e
12/2/2012  Bila ziman medenyet ji we re be...
15/1/2012  Ji tirkan re heq e, ji kurdan re qebhet e!
9/11/2011  Xener simbola xweparastin ye!
29/8/2011  er Ait
29/7/2011  Dplomas bizava Kurd
13/5/2011  Ji krahya dil min nameyek!
21/3/2011  Newroz Edalet
16/3/2011  Xwn xeyaln me
19/2/2011  Mafek rewa, proz ehlaq !
21/12/2010  Ziman jiyan
7/11/2010  Darazindina KCK Maf Xweparastina bi Ziman Kurd
28/7/2010  Zarok Tawan!
26/5/2010  Ez biserkevim!
3/5/2010  Kurd, Hiqq Peroj
20/2/2010  Hebn an j tunebn
22/1/2010  Ziman Siyaset
30/12/2009  Ziman Hest
20/11/2009  Nema d dayik digrn li Welat Roj
23/9/2009  Ji zimann ku dijn re; El Fatha!
2/9/2009  Aitya me erzan e, a we bi ye gelo?
19/7/2009  Din li din, gur li bizin *
10/7/2009  Bir Milad Yaamak