Faiz Cebiroğlu
faizce@msn.com
Anadili Üzerine (2)
”Arap Fellahi”
Dil, insanın kimliğidir.
Kimlik, ben kimim? Ben neyim? Kime aitim? Sorularına verilen cevaptır. Dilin bir yanı kimlik, diğer yanı da kültür oluyor.
Kültür, norm ve gelenekler çocuğa anadili aracı ile verilir. Anadili ile çocuk, kendi kimliğini ve kültürünü geliştirir, anlar; bu dille çocuk, “güvenlikle” bir kimlik elde eder.
Ama ne acıdır ki, bu böyle olmasına rağmen, Türkiye'de, bu gerçekliğe gözlerini kapatan, bazı eğitimci, dilbilimcisi ve psikologlar da bulunmaktadır. Anadilin kaybolmasına ses çıkarmayan bu sözümona eğitimci ve psikologların, aslında büyük bir “insanlık suçu” ve “insanlık ayıbı” işlediklerini, onlara iletmek ve bildirmek gerekiyor. Onları “kınamak” ve sürekli “uyarmak” gerekiyor!
Yıllardır, “resmi dil – resmi ideolojiye” ses çıkarmamanın toplumda, insanlar arasında, Anadolu halkları arasında yarattığı, “ilkel ırkçılık” ve “inkârcılık” durumu vardır. Bunu da belirtmekte yarar var. Anadilleri Türkçe olmayanlar bu durumu çok iyi biliyor. Genelleme yapmıyorum. Ama Kürtlere, ”dağ Türkü” , Araplara da, hâlâ, ”Arap fellahı” dendiği bir ülkede yaşadık, yaşıyoruz. Bütün bunlara karşılık, ne etnik kökenimiz, ne de etnik anadilimiz kabûl gördü. Ama etnik köken üzerinde başka halkları aşağılamak, ve hor görmek hiç durmadı. Durmuyor. Bir yandan ”Herkes Türktür!” demek, diğer yandan, etnik kökenleri yüzünden halkları aşağılamak! Ne yazık ki, ”resmi dil – resmi ideolojinin” bir taktiğide bu olmuştur. İnsan soramadan edemiyor:
Türk + Kürd, nasıl Türk oluyor?
Türk + Arap, nasıl Türk oluyor?
Kürd + Arap, nasıl Arap oluyor?..
Bu sorular, dil için de geçerlidir. Bu bağlamda:
Türkçe + Kürtçe, nasıl Türkçe oluyor?
Türkçe + Arapça, nasıl Türkçe oluyor?
Evet, bir yandan ”herkesi Türkleştirmek, diğer yandan, insanları, halkları etnik kökeni vesilesiyle aşağılamak, hor görmek!
Örnekler çoktur. Kendimden bir örnek vereyim:
Anadilim arapçadır. Hatay, Antakya'lıyım. 6 yaşımda Türkçeyi öğrenmeye başladım. Doğal olarak, Türkçeyi ”Arapça aksanıyla” konuşuyorum. Hiç unutmam, ilk kez, İstanbul'a Üniversite İmtihanlarına katılmak için gitmiştim. Bu iki günlük, ilk İstanbul gidişimde, ”Arapça aksanımdan” dolayı bana söylenenler karşısında ”şoke” olduğumu, hayrete düştüğümü yıllar sonra, şimdi itiraf ediyorum. Bir düşünün, ”Arapça aksanımdan” dolayı, belki on kez, ”Arap fellahı” diye sözlü tacizle karşı-karşıya kalmıştım. Sürekli soruyor ve tartışmalara giriyordum: ”Arap fellahı” olmak niye ayıp olsun, diye. Kimse yanıt vermiyordu. ”Fellah” sözcüğünün anlamını dahi bilmiyorlardı. Ama Arapça aksanımdan dolayı, beni aşağılamak ve hor görmek için, ”Arap fellahı” diye sözle taciz ediliyordum. Oysaki, ”fellah” sözcüğü arapçadır, ”toprağı süren, işleyen çiftçi” demek. Peki, Arap fellahı olmak, ”ayıp” oluyorda, Türk fellahı olmak, neden ”ayıp” olmasın?..
Örnekleri çoğaltmak istemiyorum. Buradaki amacım, insan yaşamından ”bazı paradokslara” dikkat çekmek içindir. Böylesi durumları yaratan, hiçkuşkusuz, ”resmi dil, resmi ideolojidir”. Böylesi anlamsız ve gereksiz insan bakışını yaratan, hiçşüphesiz, renkli, çok dilli Anadaolu halklarını görmezden kaynaklanmaktadır. Ne yazık ki, red ve inkâr, insanları tersyüz etmiş, görmemeyi ve düşünmemeyi doğurmuştur. Bu, budur.
Zaten sizlerde biliyorsunuz; böylesi konular üzerine sürekli duruyorum; dilin pedagojik ve psikolojik yönlerine sürekli işaret ediyorum. Bunu yapmamın haklı nedenleri vardır. Artık, Türkiye'de ”dil, anadili ve birden fazla dilli” olmanın anlam ve önemi kavranmalı; bu alanda yaratılan ”insanlık ayıbını” gecikmeden ortadan kaldırmalıyız, diyorum. Anadolu'da değişik etnik kökene sahip olan herkes, kendi anadilinde duygularını ifade etmeli, eğitim ve öğretimini yapabilmeli ve kimliğini yükseltmelidir, diyorum!
Kardeşliğin ve birbirine güvenmenin ilk adımı buradan geçiyor.
27-12-2007