Emn Naroz

Ariv

Heft yek dewlet
h weke Diyarbekir tinin!

Dostek min y serwext brewer heye ku car gava em hev dibnin em ji qal baln dinyay xeberdidin: Mna ji coxrafya chan, ji kulzik nedurustiya medya chan, ji kitbn rasterz (fakta/statik) yn "pbawer", ji durtiya dem dewran digel ku ew xwe ji siyaset dur dike j dsa em gelek caran ji rewþa siyas ya Kurdan ya chan
hem diaxivin ecbn nemay tnin sern wan. endeyek ber dsa gava em hatibn civan xwe em li xeberdan germ bbn, gotin hate ser rewþa Kurdan xopan andriya hal wan hing w ji ned ve pirs:

- Ma tu dizan ku heft yek dewletn chan li ser hev bi
qas Diyarbekir tinin? - i, 71 dewlet bi qas Diyarbekir? Na min ev nizanb, yan min qet ew hesab nekirib; ma kjan dewletin ev, dewletn serbixwe ne?

- Bel 71 dewlet ku hinek ji wan serbixwe ne hinek j yan otonom yan j bi awayek din y azad xwe bi xwe dare dikin, hinek ji wan j endamn Yektiya Neteweyan Yektiya Ewrpan in j, l gelhey (nifsa) tevan di ser hev de j h weke gelhey bajarek kurdan y Diyarbekir tine.

- Er weha b, dema ku me gelheyn wan 71 welatan pkve jimart
ew dane ser hev derket ku gelhey wan bi tevay digihje dora du milyonan. Vca li gor jimartina daw ya gelhey bajar Diyarbekir ku ji aliy dezgeh medyaya Turkiyey ve piþt van koberiyn v dawiy hatiye kirin li ser dev wal berpirsiyarn herm di rojnameyn wan de hatine weþandin, gelhey w zdey du milyon nv ye.

Ji ber dirjiy ez d hima li v der bes nav hinek ji wan 71
welatan binivsim:

Welat Gelhe
Andora 63 930
Angula 7052
Antigua Barbuda 64 762
Aruba 65 545
Bermuda 61 158
Dominika 87 696
Falkland 2 261
Faraoar 48 427
Gibraltar 31 684
Girava kayman (cayman island) 31 790
Girava Kk (Cook island) 19 124
Gronland 57 040
Granada 94 109
Guam 149 620
Guernsey 63 719
Jersey 86 048
Kiribati 77 853
Liechtenstein 30 281
Luksemburg 401 900
Man isle of 72 017
Marþal (Marshal Island) 54 031
Mayotta 93 468
Monako 31 278
Montserrat 12 701
Nauru 10 019
Norfolk 2 710
Mariana Bakur 49 799
Palau 16 366
Saint Helena 6 741
Saint Kitts Nevis 40 671
Saint Pierr Miquelon 6 704
Saint Lusia 145 090
Samuwa Amerk 552 23
San Marino 24 091
Seychell 71 113
Tuvalu 9 831
Virginia 97 564
Wallis Futuna 14 338*

De incar h ji v j balkþtir ew e ku ger gelhey Kurdstan bi giþt hima 30 milyon j b hesab - herwek ku "40 milyon" j t gotin Kurdstan bi gelhey xwe ji nav 191 dewletn ku endamn Yektiya Neteweyan in ji 31 dewletan xilbetir e. Yan Kurd bi nifsa xwe ya ro ji 160 dewletn ku di nav Yektiya dewletan de ne ji hla dewletn chan hem ve weke dewleteke serbixwe hatine pejirandin pirtir in, l digel v j ew li ser ax ava xwe li ser erd aqar xwe y parvekir
di nav xwe de ne xwediy ti gotin ti maf ne, ji her hatiniyn xwe yn sererd binerd bpar in, b destra dagrkirn xwe i j b sern wan nikarin alkariya hev du bikin ji v tev j zortir ew e ku li welat xwe hj bbinyad tn nkar nana kirin.

Vca ku mirov rewþa van welat neteweyan dide ber ya Kurdan
mirov li xebat tekoþna herdu hlan ya ji bo azadiy dinihre mirov heyr dimne b ew awa azad serbixwe bne, l gel Kurd ku yek bi yek bi qas gelhey wan welatan di þer tekoþna azad serbixwebn de hatine kuþtin, girtin qirkirin digel ewqas þer qirn xebata bi sed salan ji bo azadiy, h j bindest perþan e nigihþtiye maf xwe y kultur axaftina bi ziman xwe y zikmak.

Bi v nivsar re serphatiyeke min ya welt hate bra min: Rojek ez end hevaln xwe em li welt li mizgefta gundek bn; hima piþt nimja mexrib b ku yek pir dewlemend ji gundek cnar w gund em l ku riya w di gund re derbas dib hate mizgeft da ku nimja mexrib bike. Yek ji wan hevaln me ber ser nimja w rniþt, pala xwe da dwr zoq li nimja w nihrt.

Dema w nimja xwe kir, rab xatir ji me xwest bi riya xwe ve , hing em li heval xwe fitiln me j pirs: "Tu bi Xwed k ji bo i tu y li pþber w camr runiþt te weha zoq l nihr? Ma ne þerm b? W got: "Na ma ji bo i þerm b, ya rast min l nihr b ka
ew awa ji Xwed re nimj dike ku Xwed j ewqas mal milk
day".

Ez nizanim ma gelo hjaye ku mirov here l binihre b ka wan
i kiriye awa kirine heya ku bi hindikay be j gihþtine hinek meqsed miradn xwe? Ji xwe renas mezin Ehmed Xan j ji ber v yek her di pirsiyan lgernek de ye gava ku dibje:

"Ez mame di hkmeta Xwed da
Kurmanc-i di dewleta din da

aya bi i wech bne mehrm
blcumle ji bo i bne mehkm!

Wan girt bi þr þehr þuhret
Tesxr-i kirin blad hmmet

Her mrek wan bi bezl hatem
Her mrek wan bi rezm Ristem

Bif'kir ji Ereb heta ve Gurcan
Kurmanc ye bye þubh bircan. . . "*

avkan:

The World Factbook 1995-96, Central Intelligence
Agency, Brassey's Washington-London

The Statesman's Yearbook, 1993-94, ed. Brain Hunter, The
Macmillan Press Ltd., London, 1993

Biml Vrldstatistik, Kista, Sweden

* Ehmed Xan, Mem Zn, Weþanxana Deng, Uppsala, 1995,
Werger tpn Latn Kurdya xwer M. Emn Bozarslan r. 174