Mehemed Dilo

Ariv

Kart kurt-ser bin

Profesor Tirk li qahwexaneyeka Diyarbekir bi ciddyeteka usa li ser teroriya xwe ya bi nav deng kart-kurt diaxiv ku yn li qahwey rnitibn gilz ji dev wan dihat guhn xwe belq kiribn guhdarya w dikirin. Profesor bi xwe bawer b bi dengek bilind digot:Wexta baprn me ji Asyaya Navn hatin zivistan b berf qea b di det iyayn as de derbas bn. Hinek li p din derketin ser iyan yn ku hewildan nikaribn derkevin ser iya ew j li det man. Yn ku li iya ser berf meiyan deng kart-kurt ji lingn wan derketin ji wan re gotin kurd. L di rastiy de bi nav kurd qewmk ya j miletek tuneye. Wext prof weha digot ma d ged bajr xo li qahwey bdeng bimne. W j bersva prof da got; Qablama welle, w gav li gor teoriya te, yn ku hewildane zor dane xwe nikaribne derkevin iya ji qna wan j deng tir-tir derketiye, ev j bne tirk; yan di esl xwe de bi nav tirk miletek qewmk tuneye.

 

Bifikirin hin miletek, dewletek, profesorek di dinyaya globalzekir de bi i mijl dibin. Bawer nakim dewleteka weha rezl milletek weha njadperest li ry dinyay mabe. Xwedgirav ev dewlet dewleteka ewrp xwe dihesibne namzeta Yektiya Ewrpay ye. Xwed aqil mizan bide wan. Ev 80 sal e w li hember kurdan i ji dest w hat, kir l kurd wenda nebn wan dinyay j kna nekir ku li welat wan etnstetk, miletek ya j qewmek bi nav kurd nne.

 

Nuha j ew li du teoriyn din in. Efendim li welat me pirr etnisite hene nabe maf kurdan j y wek tirkan be; w gav d laz, erkez kmneteweyn din i bibjin. Her ba nasnemeya serdest tirk ya j tirkayet be yn din j li bin bin.

 

Ma li Tirkiyey kurd, laz erkez wek hev in. Ma siyaseta dewlet li hember kurd laz, erkezan wek hev e. end rxistin laz erkezan hene ku dawa maf xwe dikin ku dibjin maf me hatine xlalkirin welat me Lazstan e, yan j Herma Marmaray welat me ye j j re erkezstan t gotin. Helbete meriv ne li dij maf wan e ku ew ji maf xwe bpar mane. L di esl xwe de problemeka weha tuneye ji bona ku maf kurdan nedin wan Tirk v problem derdixin.

 

awa teroriya kart kurt negirt d teoriyn kimlikn alt-ust, jr jor, ser bin j negire. Li Tirkiyey kurd ne alt-kmlik in ne j Turkiyet ust kmlik e. Her yek bi ser xwe neteweyek e maf tu kes tuneye ku wan bi sifatan alt ust yan j ser bin bi nav bike. Herdu netewe j nasnemeyn cuda ne; drok kultura wan j tkiliya wan bi hev re qet tuneye. Ten bi salane bi hevre dijn di bin tesra kultura hev de mane. Y bindest ji aliy y serdest ve hatiye nkarkirin, asmlekirin pkdtin; hin j ev siyaset berdewam e. Bi vekirina du-s qursn zimn di radiyo televizyon de heft seatek wean nay w mahney ku kurd gihatine maf azadiyn xwe. Ten ev nmeteka YE ye ku qulikk di qanna weaniya radiyo televizyon de vekir, div ev qulik fireh bibe qanna esasiya bingehn li ser rast hebna herd miletan ji nuh ve b nivsandin maf azad bi siyas, dar hiqq bn garantkirin.

 

Dsa d profesorn giregir sib herin qahweyn Diyarbekir dsa ji v teoriya xwe ya ser bin re zahet bigerin. D thmaleka mezin dsa leqay xo bn xo ji wan re weha bibje; qablama welle, ma em jin in ku hn li ser bin, em li bin we. Carek j hn bikevin bin me, ka em binrin dinya awa ne.

21.12.2005