DADGHA 3. ( HRNA ) CEZA YA ASLYE

RHA

Vr hm z hrmt slav xo nana Dadgh dana

dozgr (savclk); tarixa 24. 12. 2006 (Wistu ar desudide Di hazar ) da Otl Harane da z badar bya kombyaya Koma Xbata sazya Demokratik a Ntavya Kurd. Kombyayt m ksykrd. Ksykrdn ma hukmat qyde bant qrdo. Qyd bant godar qrd nuto. Dij ma dav akrd.

z watinde xo pronr weyr vcena. Waxtak hundur bant akn nvn, pranya kisykrd m, watt m km nvandene. wt mna dayc. Tayn ad m nyo. Labry z pynida watinda xo da zaf parzna.

ddanamd; evk qsykrd mn da qala Xalk Krdas, Ntvya Krdas, Baur Kurdstan ravrno. No qssykrdt m d sr nawbra glda nayt, njatprst, bawrya dn mzhbda mabn hrmda frk nakok nan ndaya. Mabne glda, kra djmnat, nfak nkrda. Ddgah sr no watt m ddanam day dj ma.

 Z k ma pron zan; Tirkya, ok jyan xo Tirkyd rawrnno sr nsana azad demokras pyda bikr, qand co rt jvbyay Avrupra mza to. Mi d qnaat stbk dmokras Tirkyad gurvyno first pyda bnok Tirky bkwo jwbyay Avrup. Ddgah Tirky mar dav akrdo, qand co z tyd mnda.

z zuman kirdas myand, diml qsykna z Kirdasa. Mllt Kirdas ardnngar (corafya ) dinyda mintkay wrny Asya d ron. Mllt Kirdas, qvmnd UR' o. Tarx Kirdas, cayd xo da kan xoryo. Jyan dinyda, rawrday myan tarxda, cayd xuda zaf lja tpya par by. Hr par byayt xur nam day yaxut cnar nam day, z k waxta Prs Osmanlda. wro syas corafyda ekl bn byo Kurdstan. Xlk Kirdas xur /yaxut ar namy zvb day/groto. Xalk Kirdas wrny Asyd roeno, wucar wan Kurdstan. Z aly corafy nam day dinya lm no nam dano gurvynay. Aly Kurdstanra wan; Kurdstana Bar, Bakr, Roava, Rohelat wan.

z no qsy, qsykrdt xud vatb. Armanca m, snor dvltan xirabqrd nyo. Labry, Tirkyad Kirdas jyan xu rohelatte ravrnno. Z corafya Bakur Kurdstan wan. Myan snor Tirkyde z waznak fdratf dar bo. Htta ewro roj qand xlk Kirdas azad demokras nyo. z jyank azad dmokratk sstmk fdratf Tirkyad wnna.Qand Kirdas yndo bol grngo. Parbyaye mjmida qatyn nyo. No jyanr gl buxu qrr dano. Z ekoslavakya. z b rngna cyabyayen nwazna.

Namy Kirdas Kurdstan, ksykrd mina n kwto ltratur myan. nsan Kirdas ard cnan Kurdstan esto.

-       Sadirazam Mistfa Paa 1847 ( Hazar hat syu awrs haftt ) darya dvleteda qismce yalet wirat, namyec yalte Kurdstan b.

-         Tarxa 13 Aralk 1847 ( Dsuhrye Brle Hazar hatsyu wresu haft ) d Takvm Vky d yalt nan day. Paytaxtce Ahlat b. Dyarbkr, Mu, Van, Hakkar, Czr Botan, Mardin myan yaltda b. Pynde brza Van, Mu, Dyarbkr paytaxt Namy Kurdstan carewl pyny Sultan Sluk Sancar Bg (1157) (Hazar su pancas haft ), wro myan randa, nzdye suq Hamdand, nzdy suq Bahard, z eyalt Kurdstan bahskrde.

-   Namy Kurdstan, z klmye coraf Kann Sultan Slyman 1525-1553 (Hazar pansyu wstupanc Hazar pancsyu pancasuhre ) d frman myand stb.

-  1. Ahmt ( Ahmet jvn ) 1604 ( Hazar syu aar) d, frman xuda Umum Kurdstan wato.

- 17. sd sard. ( Dshaft sd sard ), nwkar vlya lb syahatnamy xda tfrruata bahsa mintikay Kurdstan bahsa suqa Kurdstan qrdo.

-  1856 d ( Hazar hatsyupancas ) t snor yaltan nvdara tanzmkrd. 1864 t ( hazar hatsyu st aard ) agyray yalt Dyarbkr Van. Pynd pron xirabqrd.

         Wzre kar zarye wlat Mehmet Al Bg, Wzre Kar twr wlat Frt Paa 13-14 Awdar 1919 Tarxte ( Dsuhr-Dsuaar Awdar hazar nwsyu dsunwd ) nam nwandy, namy xda bahsa Kurdstan, rmnstan, Kirdas qrd. B azad qaru bar xu pk ard.

         Harb Mllya Tirkyad, Mistaf Kmal, Aay Ar Kirdasra fotoraf antb. Komsr xbata drvaya Sovyt Rsya rn ra nam nwandbe bahsa Kirdas krdb. Mcls Tirkya waxtk aqno, namyo Kurdstan dano. Rohlat Tirkyara waxtak vekl yno mcls, nanr wano Vkl Kurdstan . Ma pron  wat Mistaf Kmal zan.

               Labry; tarxa 1923 t, (hazar nwsyu wstu hr ) tpya, tarxa Tirkya d namy Kurdstan nwacyno. Vlayt arkye namy dan. 1930 d ( Hazar nwsyu hrst ) ark, Rohlat Bar Rohlat bno. 1960 d ( Hazar nwsyu st ) warit (kalknma) virati mintika bno. 1984 2002 d ( Hazar nwsyu hatay aar Di Hazar didde ) namyo Kurdistan bno OHAL. Ewro namyec mntkay rohlat Bare Rohlat byo.

              No hal Tirkyar z bol qahrna, namye Kirdas Kurdstan gl myand z handkap, z tabu byo. yndo bol aok Irak t mintikay Kurdstanr, hkumat wano O k day wiratn , qsyd Kurdstan'. No trmnolojyond bol arbo. ran d mntqay Kurdstan sto z dvlet mintikay Kurdstan wan. Xarc Tirkya d, Kurdstana Tirkye, ran, Irak, Surye wan. Avrupda xarta atlasade, wrnye Asya d Kurdstan nwandene.

              ddanamde xo d dda kno k kisykrden da mi di; sosal, ne, irk, dn, mzhp d gl myand frk sto ez gl tahrkqna. Dozgr wun ddaqeno. z dij dday dozgra. Srok Srokmdar Tirkye Turgut zal, qsyqrdt xud namye Kirdas Kurdstan dab. Gle Kirdasr watb, ima mcbury koopratf wiraz, svl hzb wraz. No wat c, z bavrya xu watb. ktdar Syasda; Tansu ller, Msut Yilmaz, frk mintikay Kirdas Tirkan (Roava Rohlatt ), frk abor sosyal kultur tnk nankrdb. Msut Yilmaz, Tirky vaznos bkvo jwbyay Avrup, ayz Bar Rohlatra ravrno.' Wat. Waxtak srok Tirkyay no qsykrd Tirkya di pr b ? Gl Rawsta ? Srok Dwlet Rcp Tayp rdoan waxtak bhsa wst mlyon Kirdas qrd Tirkya d anar b ? Tirkyd ktdar wrnar rxn brd, wat k Mintikay Kirdas sto mintika Kirdas kst pyda vradaye. Grk no problm arsrbo.' Wat. Dwlet mllt par nb.

              z qsykrd xuda, mij xuy azad dmokratk, wst mlyon Kirdasra hzb gle svl qand rady syas hzb wraz wat. z no wat xu byanqna. Wat m parbyay dwlt nyo. Gl hzb myand nbos anar bno. Bawrya m nsana pr djmn nkno. Rat c nsana p bol rind fmqn, girdayy birat bne. z no qnattira. Mj mde slah, kit, anar nyo. z qsykrdt xud azad dmokras brayat wat.

Waxtak m kombyayd qsykrd, wst mlyon Kirdas hzb byayr dawtqrd, jwbyayr dawtqrd. Dawt mida tahrk' , kn nfrt nb. z kal hayfwdardn nkrdo. dal m, armanc mn syasda ay ye nyo. Husumt nyo. M gle xura haq hukuk xu dmokrasya bgr wat.

Zor qotra bros wa bro z dij cya. Labry, maf nsana kamk parzno z ay tra. Fkr dmokratk gurwyay dmokrasra hrmt m sto. Mnfat gl Kirdas, arsrbyay dmokras myandro. z dmokrasra bawr qna. 

Dadgahr hrmt xo nandana.

Nadir YEKTA

16 Aralk 2008

 

3. ASLYE CEZA MAHKEMESNE ANLIURFA

Hereyden nce mahkemeyi sayg ile selamlyorum.

Savcln; Krt Ulusal Demokratk alma Gurubu'nun 24. 12. 06 tarihinde Haran Oteli'nde dzenledii toplantya katldm. Ad geen toplantda konuma yaptm. Konumam bant kaydna alnarak, ierii yazya dklm. Hakkmzda dava alm.

Genel anlamda beni ilgilendiren konumam btnyle savunuyorum. Bantn zmlenmesinde nemli ifade eksiklikleri ve yanl yorumlar yazlm. Bana ait olmayan ve konumam eksik zmleyen belirlemeler var. Fakat genel anlamda konumam savunuyorum..

ddianamede; Konumalarmda geen Krt Halk ,Krt Ulusu, Krdistan , Gney-Kuzey  Krdistan ifadeleri ve Halk sosyal snf,rk ,din,mezhep veya blge bakmndan farkl zelliklere sahip toplumun bir kesimini dier bir kesimi aleyhine kin ve dmanla alenen tahrik ettiim fadelerimle iddianame hazrlanm.

Bana gre ; AB (Avrupa Birlii) anlamalarna her eyden nce Trkiye de yaayan insanlarn demokratik-zgr yaam iin imza koyan, demokrasinin ilerlik kazanma sreci ile AB ne  katlma srecinde olan  Trkiye'de byle bir davann almas Demokratikleme abas iinde olan  Trkiye  iin ansszlk olduu kansndaym.

Ben Krt dilinin Zaza ca lehesini konuan Krt'm. Aidi bulunduum halk dnya corafyasnn n Asya blgesinde yaayan UR (KAVM VE YERLEK HALKTIR). Dnyada yaanan tarihi sre iinde Krt'lerin ,dnya corafyasnn paylam savalarnda,yaadklar srete blgeye gre, isimler ald bilinmektedir..  Pers-Osmanl mparatorluu sreci ve gnmzde ortaya kan siyasi corafi ekillenme ile  Krdistan ve Krt Halk, yaadklar corafi ve siyasi yaplanmalara gre isimler almaktadr. Krt Halk'nn  n Asya da yaad blge Krdistan blgesi  corafi ynlerle de ifade edilmektedir.  Kuzey Gney- Dou Bat Krdistan isimleri ile tanmlanmaktadr

Bu ifadeleri konumamda kullandm. Amacm mevcut siyasi devlet snrlarn blmek deil. Fakat, Trkiye de yaayan  Krtler, Krdistan'n Kuzey blgesinde yayorlar. Trkiye  snrlar  iinde federatif bir ynetimle zgr- demokratik bir yaama ulamas benim  yakc  demokratik talebimdir. Aksi  durumda, blmek,  paralamak gibi  herhangi bir dncem yok. Buna halkn kendisi karar verir. Halklar karar verir. Souk sava sonras, ekoslovakya da olduu gibi.

Krt ,Krdistan' isimlendirmek ve yorumlamak benim konumamla literatre girmedii bir gerek. yle ki :

Krdistan terimi ilk kez son Byk Seluklu Sultan Sancar Bey'in (1157) merkezi bu gnk ran  n Hamedan  kentine yakn, Bahar kenti olanKrdistan eyaletinde kullanlmtr.

Krdistan ad, corafi bir terim olarak, Kanuni  Sultan  Sleyman 1525,1553 tarihli  fermanlarnda da vard.

1. Ahmet 1604 tarihli  ferman ndaUmum Kurdistan  terimini kullanmt.

 17.yy yazar  Evliya  elebi  seyahatnamesinde ayrntlar ile Krdistan,blgesini ve ehirlerini anlatmt.

Sadrazam Mustafa paa 1847 ylnda, ynetim birimi olan, Krdistan Eyaleti kurdu.    13 Aralk 1847 tarihli Takvim i  Vekayi de yaynlanan dzenlemedeki eyaletin merkezi Ahlatt. Ve Diyarbakr, Mu, Van ,Hakkari ,Cizre ,Botan ve Mardin'i kapsayan merkez ,sonra srasyla Van'a ,Mu'a ve Diyarbakr'a tand. 1856 da bu eyaletin snrlar  yeniden dzenlendi. 1864 de ise Diyarbakr, Van Eyaletlerine dnlerek son buldu.

 Dahiliye Nazr Mehmet Ali Bey'in, Hariciye Nazr Ferit Paa'ya gnderdii 13/14  Nisan  1919 tarihli teskerede baklrsa  ,bu tarihte de Krdistan, Ermenistan, Krt gibi terimler hibir komplekse kaplmadan kullanlyordu.

Milli Mcadelenin  balarnda Mustafa Kemal'in  Krt Airet Reisleri ile ektii fotoraflarda,Sovyet Rusya d ileri komiseri ieren'e yazd mektuplarda, baz meclis konumalarnda Krdistan dendiini,birinci meclisin Doudan gelen yelerine Krdistan Milletvekilleri dendiin biliyoruz.

Ama ; 1923 ten itibaren belgelerde Kurdistan ismi Vilayet-i arkiye diye sz ediliyor. 1930 da ark ,Dou Gneydou Anadolu, 1960 larda kalknmada ncelikli yreler,1984 ten 2002 ye kadar OHAL blgesi dendi. Bu gn belirgin ad yok.

in zc yn Krt ve Krdistan isimlendirmeleri, toplumsal handikap haline gelen tabu oldu. yle ki ; Irakta ad Krdistan Blge Ynetimi ne bile resmi ifadelerde, Iraktaki oluum ve ya szde Krdistan gibi garip terminoloji kullanlyor. ran daki Krdistan Blgesi Eyaletinden hi sz edilmiyor. Trkiye dndaki lkelerde , Krdistan ,Trkiye, ran ,Irak,Suriye Krdistan' olarak isimlendiriliyor. Avrupa da  haritalarda,Krtlerin yaad n Asya daki  blgeye Krdistan ismi  yazl.

Yine ddianamede ; Sosyal snf,rk,din,mezhep veya blge farkllna dayanarak alenen tahrik ettiim  iddia ediliyor. Bu iddiaya  btnyle  karym. Babakan,Reisicumhur statsnde bulunan Turgut  zal, Krt ve Krdistan isimlerini kulland gibi, Krt Halkn kooperatifler ve sivil toplum rgtlenmesinde bulunmasnn zorunluluunu vurgulad. Siyasi iktidarlar ; Tansu iller, Mesut Ylmaz blge farklln ekonomik-sosyal- kltrel- etnik anlamlar ,ile yorumlarken AB yolu Dou-Gneydou'dan geer derken, blclk ve bir halk dier bir halka kar  isyana m  ynelttiler?Babakan Recep  Tayip  Erdoan yirmi milyon Krdn varlndan bahsederek, gemi btn iktidarlarn Krt Halknn varlnn ve yaad blgenin geri braktrlmln eletirerek, bu sorun zlmelidir diyordu.

Ben ; zgr- demokratik  dncemi kullanarak yirmi  milyon  Krdn sivil  toplum  rgtlenmelerine ve siyasi iradeleri iin de siyasi rgtlenmelere gitmelerinin gerekliliini  syledim. Dncemi  tekrarlyorum. Dncem blclk  deildir. Aksine rgtsz  toplumun ,toplumsal anarinin nemli  nedenlerden  olduu inancndaym. Bu dncem bir halk kesimine kar  dmanca tavrlar  izlenimi  yaratmad gibi, sevgi-kardelik  balarnn gelimesi ve gelitirilmesinde nemli bir etken olaca  kansndaym. Konumamda bu dncemi srarla vurguladm. lmek, ldrmek benim asla dncem olamaz.

Yirmi  milyon  rgtsz Krt halk rgtlenmeye davet ederken, birlie davet ederken tahrik edici, kin ve nefrete ynlendirici ifadelerim yok. Kimseden alma gibi iddiam da yok. husumet  beslenen herhangi bir tavrm veya rgtlenerek  bir baka halka zarar vermeye ynelik arm da yok.

iddet nereden gelirse gelsin karym. Ama, insan haklarn koruyan, kapsayan demokratik dnce ve uygulamalarn yanndaym. Krt halknn demokratik taleplerinin zmnnde demokrasinin kurallar iinde bulunduuna inanyorum. 23.10.2008

Sayglarmla

16. 12. 2008

Nadir YEKTA